125 Bodem. 
Vroeger meende men, op grond van de onderzoekingen van De 
Kruijrr, dat in een tropisch klimaat andere vrijlevende stikstof bacteriën 
werkzaam waren, dat althans de in Europa zoo algemeen voorkomende 
Azotobacter in Javagronden slechts sporadisch aanwezig was en dat 
de binding van de atmosferische stikstof door vrij levende mikroben 
aldaar plaats zou hebben door een groot aantal staafjesbacteriën. 
Latere onderzoekingen hebben evenwel aangetoond, dat Azotobacter 
in een aantal zeer uiteenloopende Javagronden voorkomt. In sommige 
dier gronden moet ze zelfs in grooten getale voorkomen, wat afgeleid 
wordt uit den zeer korten tijd, die vaak voldoende is voor het vormen 
van eene Azotobacterhuid op de kultuurvloeistof. Ook Bacillus radio- 
bacter, die in Europa bij ophoopingsproeven met Europeesche gronden 
geregeld naast Azotobacter optreedt, maar door De KRruijrr nooit 
werd gevonden, is in Java-gronden altijd aan te toonen. 
In de tweede plaats verkrijgen de vlinderbloemige planten het 
vermogen om de vrije stikstof in gebonden toestand te doen overgaan, 
wanneer bepaalde bacteriënsoorten uit den grond in hunne wortels 
naar binnen dringen en daaraan knolvormige opzwellingen doen ont- 
staan; dat zijn de bekende knolletjes der Papilionaceeën. In deze 
knolletjes nu vindt de stikstofomzetting plaats en de plant gebruikt 
de gevormde stikstofverbinding voor hare verdere ontwikkeling. 
Er bestaat een belangrijk soortverschil tusschen de Papilionaceeën- 
bacteriën onderling. Zoo worden bij serradella en gele lupine andere 
organismen gevonden dan in de wortels der overige vlinderbloemigen, 
organismen, welke in den grond zeer zeldzaam zijn en slechts daar 
algemeen voorkomen, waar de genoemde plantensoorten reeds vroeger 
gekweekt werden, zoodat, wanneer een nieuw stuk heide of duingrond 
zal worden ontgonnen en men de stikstofbemesting daarvan met serra- 
della of gele lupine bewerkstelligen wil, vooraf kunstmatige infectie 
moet plaats hebben met eenige karrevrachten grond, van oudere 
serradella- of gele lupinevelden afkomstig. Men brengt ook rein-culturen 
van stikstofbacteriën in den handel, waarmede zaad en grond geënt 
kunnen worden. 
Hoeveelheid van de door bacteriën gebonden stikstof. Een voor 
de praktijk belangrijke vraag is zeker wel deze, of de stikstof bindende 
bacteriën een stikstofbemesting bij intensieve cultuur geheel of althans 
gedeeltelijk kunnen vervangen. Er valt niet aan te twijfelen, dat de 
