127 Bodem. 
het eiwit als zoodanig niet opnemen, zoodat het in den grond verloren 
zou zijn, wanneer niet overal mikroben aanwezig waren, die uit 
dit gevormde eiwit ammoniak voortbrengen en andere mikroben, die 
deze ammoniak door het nitrificatie-proces in nitraten omzetten. De nitri- 
ficatie bestaat uit twee phasen, waaraan eveneens twee bacteriënsoorten 
beantwoorden, van welke de eene — het nitrietferment — de ammoniak- 
zouten tot vrij salperigzuur oxydeert, dat in den grond met kali of kalk 
tot een zout wordt, terwijl de tweede soort — het nitraatferment — 
het gevormde nitriet door eene nieuwe zuurstoftoevoeging in nitraat 
omzet. Het resultaat van deze omzettingen kan door de volgende 
scheikundige vergelijking worden voorgesteld: 
2NH3 + 303 —= 2HNO2 + 2H90 
2HNOs + Oz = 2HNO3 
Denitrificeerende organismen. Talrijke organismen zijn in staat 
nitraten en nitrieten in den bodem tot vrije stikstof te ontleden. Deze 
denitrificeerende bacteriën komen overal voor. Ze zijn mede de oorzaak, 
dat in den bodem slechts zeer kleine hoeveelheden nitraatstikstof 
worden aangetroffen. Eene ophooping van stikstof zal derhalve alleen 
daar plaats vinden, waar de nitrificatie gering is, de gevormde eiwit. 
stikstof derhalve niet in nitraatstikstof wordt omgezet. 
Bijzonderheden van de stikstofbactertën. Ook voor deze organismen 
bestaat een optimum temperatuur. Azotobacter werkt bij 7° C. nog 
niet; bij 15° C. heeft reeds sterke stikstofbinding plaats, welke tot 27° C. 
toeneemt. De stikstofvormende bacteriën zijn alle aerob ; ze ontwikkelen 
zich derhalve het best in een kruimeligen bodem, waar de lucht goed 
kan indringen. Kalk werkt tot zekere hoogte gunstig door de binding 
van de bij het proces ontstane zuren. Bij afsluiting van lucht, zooals 
in moerasgronden, kunnen de stikstofvormers niet leven, maar daar 
ontwikkelen zich juist de denitrificeerende bacteriën. Hieraan is o.m. toe 
te schrijven het minder goede resultaat van eene nitraatbemesting op 
sawahgronden tegenover eene bemesting met zwavelzure ammoniak 
(zie o. a. Archief Fava Suiker Industrie, 1910, 92, 93); de gevormde 
nitrieten zijn in hooge mate vergiften voor het plantenleven. 
De verschuiving van het biochemisch evenwicht tn den bodem. Allerlei 
factoren beïnvloeden den loop van de biochemische processen, die zich 
in den bodem afspelen. Het is natuurlijk mogelijk, dat de omzettingen 
