130 
geen sprake en moet men wel denken aan de bovengenoemde scha- 
delijke ontledingsproducten van den humus of aan nitrietvorming!). 
c. De invloed van de hoogere planten op den bodem. 
Het plantendek van de hoogere planten heeft invloed op de 
bodemtemperatuur. Braakliggend land wordt warmer dan boschgrond; 
in den winter echter dringt de vorst in den boschgrond minder diep 
door. Tengevolge van de koelere temperatuur in het bosch en in de 
bovenlaag van den boschgrond verdampt er minder water dan op het 
vrije veld. De bovenlaag in het bosch zal derhalve, onder overigens 
gelijke omstandigheden, rijker aan vocht zijn dan een met gras enz. 
bedekte bodem, terwijl de bouwkruin van braakliggend land het droogste 
is. Hier tegenover staat echter, dat de planten eene aanzienlijke 
hoeveelheid water verdampen; de diepere lagen van braakliggend 
land bevatten derhalve meer water dan dezelfde lagen van boschgrond 
of weiland, waar de plantenwortels werkzaam zijn. 
Het plantendek beschermt verder de structuur van den bodem 
tegen dichtslaan bij sterke regens; bovendien zorgen juist de planten- 
wortels voor eene kruimelstructuur van den bodem. 
Dat al deze beschouwingen van groot practisch belang zijn, heeft 
ons Deli geleerd, waar ten behoeve van de tabakscultuur nagenoeg 
al het oorspronkelijke bosch geveld is geworden, terwijl na de tabak, 
hoofdzakelijk tengevolge van de padicultuur, natuurlijke herwouding 
soms niet tot stand kwam. Eene vegetatie van lalang (op Java alang 
alang geheeten) had een 20 jaar geleden op vele Deli-ondernemingen 
de plaats van het voormalige bosch ingenomen. Op aanraden van 
VAN BEMMELEN, VAN BijLERT en vooral ook vaN BREDA DE HAAN begon 
men met kunstmatige herwouding, waarvoor om verschillende redenen 
de Albizzia moluccana gekozen werd. Men moet echter niet uit het oog 
verliezen, dat ook het herhaaldelijk afbranden van de lalang een zeer 
slechten invloed op den bodem heeft uitgeoefend. 
Met een enkel woord willen wij hier nog den invloed van het 
bosch op den Aydrologischen toestand eener streek nagaan. Met bosschen 
begroeide landschappen leveren in den regel minder zakwater dan 
1) Zie Het Bodemkalkvraagstuk door Dr. D. J. Hissink, blz. 24—26. 
