160 
breiding van het plantareaal noodzaakte riet en andere cultuurge- 
wassen te kweeken op gronden onder omstandigheden, die, ook op 
bemestingsgebied, tot dusverre nog weinig of niet onderzocht waren. 
Bij de tabakscultuur bleef het vraagstuk evenzoo de volle aan- 
dacht trekken, omdat naast eischen van quantitatieven aard, hier bij 
de bemesting ook rekening moet worden gehouden met het behoud 
of de verbetering van de qualiteit of met andere markteigenschappen 
van het product. De oplossing wordt daardoor minder eenvoudig en is 
niet snel te bereiken, al hebben, zoowel op Java als op Sumatra de 
Proefstations met medewerking der ondernemingen, het vraagstuk thans 
krachtig ter hand genomen. 
In verband met de omstandigheden, waaronder de cultuur der 
meerjarige gewassen plaats vindt, is het bemestingsvraagstuk in vele 
gevallen hier minder sterk op den voorgrond getreden; toch zijn er 
bij thee, kina, klapper, enz. reeds waardevolle gegevens voor den dag 
gekomen, 
Na het aanstellen van een aantal landbouwleeraars zoowel voor 
Java, als voor de Buitenbezittingen begint men verder gaandeweg een 
vollediger en beter inzicht te krijgen in den Inlandschen landbouw. 
Een stelselmatig onderzoek naar de voorwaarden, waaronder de cultuur- 
gewassen aldaar groeien, heeft van zelf de aandacht op het bemestings- 
vraagstuk gevestigd. Voor de bemesting van het hoofdgewas op Java, 
de sawah-rijst, is de studie van den invloed der irrigatie bij het toe- 
passen eener rationeele bemesting onmisbaar. Sedert zijn op Java 
meerdere onderzoekingen op dit gebied verricht en wordt daardoor de 
ontbrekende schakel ingelegd tusschen de plantenproductie eenerzijds 
en het technische gedeelte van de irrigatie. De bemesting zal ook in 
deze gevallen geheel zelfstandig bestudeerd moeten worden op de plaats 
zelf, omdat eenigerlei aanknoopingspunt met de bemesting van zoo- 
genaamde „vloeiweiden” in West-Europa en die van geïrrigeerde rijst- 
velden in de tropen, niet bestaat. 
De gestadige toeneming der bevolking en de aanzienlijke uit- 
breiding van nagenoeg alle groote cultures maken het meer en meer 
noodzakelijk grootere productie's per vlakte-eenheid te krijgen. Met een- 
zijdige natuurwetenschappelijke voorlichting alleen komt de Inlander 
er niet; ook op oeconomisch gebied en op dat der organisatie is meerdere 
ontwikkeling onmisbaar. Een aanwijzing, dat en hoe er in deze richting 
