162 
fabriek worden aangeduid, beperken zich tot fijnmalen en mengen van 
verschillende organische en anorganische meststoffen. Ook beenderen- 
meel wordt hier te lande in een tweetal fabrieken, waarvan er einde 
1915, in verband met afzetmoeielijkheden, nog maar een enkele werkte, 
gefabriceerd, in hoofdzaak evenwel voor exportdoeleinden. Het 
beenderenmeel bestaat evenwel niet, zooals in Europa, uit geëxtra- 
heerde, gepulveriseerde beenderen, maar alleen uit fijngebroken 
beenderen. 
Kaliumverbindingen. Onder het hoofd Arakstokergen en Spirtus- 
fabrieken wordt van een der spiritusfabrieken vermeld, dat er als 
bijproducten poftasch, kalrumsulfaat en Kaltumchtoride gewonnen worden. 
Volledigheidshalve zij nog vermeld dat bij Zwavelzuur fabrieken 
is aangegeven, dat zich in Oost-Java een zwavelzuurfabriek bevindt, 
welke uit zwavel en zwavelerts volgens het kamersysteem zwavelzuur 
fabriceert. Voor zwavelzuur bestaat hier te lande een belangrijk afzet- 
gebied o.a. in de spiritus- en arakfabrieken. 
De waarde van den invoer van zwavelzuur bedroeg in 1913 / 230,000. 
Kalk. Voor zoover kalk bij de bemesting een rol kan spelen, 
is het niet overbodig er op te wijzen, dat er volgens genoemd verslag 
op Java zoowel als op de Buitenbezittingen talrijke kalkbranderijen 
aangetroffen worden; naast kleine primitieve inrichtingen, modern 
ingerichte kalkovens, volgens het ringoven- en kamersysteem. Als 
erondstof dient koraalsteen en kalksteen; de producten zijn ongebluschte 
kalk, eebluschte kalk en fabricatiekalk (voor suikerfabrieken). 
Wat groenbemesting betreft, vindt men 2” onze bezittingen algemeen 
verbreid een groot aantal gekweekte gewassen zoowel als in het wild 
groeiende planten, die voor dit doel bruikbaar zijn en toepassing 
hebben gevonden. 
Uit het bovenstaande volgt, dat de landbouw in onze bezittingen, 
wat de bemesting betreft, nog grootendeels van het buitenland afhanke- 
lijk is. 
Onder de geïmporteerde meststoffen, nemen de sf#stofhoudende 
de voornaamste plaats in en onder deze bestaat verreweg het grootste 
deel uit zwavelzure ammoniak, hetzij als zoodanig, hetzij als bestand- 
guano’s’’ en verder uit Chilisalpeter. Door de bijzondere 
ES 
deel van 
