166 
die storend op den groei van het cultuurgewas inwerken. In een 
bibittuin in de nabijheid van den Tankoeban Prahoe bij Lembang 
(Java) op ruim r5oo M. hoogte wilde suikerriet niet groeien en toch 
was er 12,80/, humus in den grond. Toen ook eene bemesting met 
zwavelzure ammoniak, boengkil en stalmest niet baatte, is de grond 
onderzocht. De grond bleek buitengewoon rijk te zijn aan aluinaarde 
en hieraan werd de onvruchtbaarheid of liever de onbruikbaarheid van 
dezen humusrijken grond toegeschreven. Ook elders, ver van de zee 
verwijderd, maar in regenarme streken, kan grond, die overigens zeer 
vruchtbaar kan zijn, door grooten zoutrijkdom voor de cultuur van 
landbouwgewassen ongeschikt zijn (alcali soils). Door het wegspoelen 
van de zouten, al dan niet voorafgegaan door eene omzetting, verkrijgt 
men in vele gevallen een voor den landbouw zeer bruikbaren en zeer 
vruchtbaren grond. Alcali soils zijn door den grooten regenval in 
onze Oost-Indische bezittingen niet te vinden. Er tegenover staat, dat 
men op sommige West-Indische eilanden, een enkele maal gebruik maakt 
van een besproeiing met zeewater om zoodoende de in den bodem 
aanwezige plantenvoedende stoffen, in een voor het gewas (suikerriet) 
beter assimileerbaren vorm over te brengen (PRINSEN GEERLIGS). 
Vermelding verdienen verder de zeer humusrijke veengronden, 
(paja; râwä) in het lage alluviale gebied van Java en Sumatra. Na 
verwijdering van het oorspronkelijke bosch is het terrein na krachtige 
ontwatering als bouwgrond te gebruiken. Bij beplanting met tabak 
levert zulke grond het gevaar op, dat in vele gevallen een minder- 
waardig product verkregen wordt. Ook nam pe Bussy waar, dat deze 
plant bij overstrooming met paja-water een soort pokziekte vertoonde. 
Eene dergelijke ziekte komt elders voor bij voedingsstoornissen, zoodat 
het wijst op een abnormale vruchtbaarheid van deze grondsoort, 
althans van het er in aanwezige water. Trouwens ook op het gebied 
van waterverzorging gedraagt deze veengrond zich niet gewoon, maar 
levert een voorbeeld op van een physiologisch-drogen grond, zooals 
ScHIMPER zich dien voorstelde en waarom kleine, herhaalde regenbuien 
aldaar voor tabak noodig zijn. In bovengenoemde gevallen is derhalve 
de aanwezigheid van vele opgeloste, al dan niet op zich zelf schadelijke 
bestanddeelen, of wel de eigenaardige vorm en de groote hoeveelheid 
der humus-bestanddeelen in verband met de lage ligging, de oorzaak, 
dat zulke grond voor tabak en andere cultuurgewassen minderwaardig is. 
