183 Bemesting, 
grond-onderzoek toegepast, ofschoon de invloed van de bacteriën op 
vele processen, die zich in den bodem en het water afspelen en bij de 
voeding van de plant en de bemesting sedert lang bekend is. De 
proefstations op Java en Sumatra hebben wel onderzoekingen in deze 
richting gedaan, doch deze bewogen zich meerendeels op phytopatho- 
logisch gebied. Onderzoekingen als van SrokKLasa, Loew, e.a. hebben 
er nog niet plaats gehad. 
Wanneer men dus bij potproeven volgens WacNeEr, vooraf ge- 
wasschen en uitgegloeid (d.i. gesteriliseerd) kwartszand gebruikt, is 
niet alleen de invloed van de bodemecolloïden zoo goed als geëlimineerd, 
maar kan ook van een normale bacteriewerking geen sprake zijn; 
de eenzijdigheid dezer methode springt hierdoor nog meer in het oog. 
Bij het zoeken naar een werkwijze om tot een voor de praktijk 
bruikbare bemesting te geraken, heeft meer en meer de landbouw- 
kundige methode ingang gevonden, waarbij het gewas onder bepaalde 
voorzorgen op proefvelden het antwoord geven moet. 
Op Java en Sumatra zijn voor dit doel een groot aantal van 
dergelijke proefnemingen aangaande de bemesting van suikerriet, tabak, 
thee en andere gewassen, verricht. Een stelselmatig en uitvoerig onder- 
zoek zoowel in Europa, als in Indië, naar de fouten, die de methode 
nog aankleven, heeft sedert tot belangrijke wijzigingen geleid. Ter 
vermijding o.a. van fouten, die uit onvermijdelijke grondverschillen 
van het terrein voortkomen, heeft men dit laatste in een grooter aantal 
maar kleinere, vakken verdeeld, dan vroeger gebruikelijk was. Dit 
levert met andere wijzigingen het voordeel, dat de aard en de grootte 
der fouten beter aan het licht komt en de waarde der uitkomst beter 
beoordeeld kan worden. 
Bij de methode met zulke vakkenproeven is tevens het aantal 
contrôle-vakken gemakkelijk uit te breiden, zoodat het o. a. bij proeven 
met suikerriet geleidelijk opgevoerd is tot ro à r2. Trouwens bij geen 
enkel cultuurgewas heeft het experimenteeren met vakkenproeven (ook 
voor bemesting) zulk een hoogte bereikt als bij het suikerriet op 
Java (Geerts). De vroeger reeds aangegeven streng doorgevoerde 
specialiseering van het landbouwkundig onderzoek in onze koloniën en 
de intensieve wijze, waarop het er plaats heeft, vindt men slechts bij 
uitzondering in een ander tropisch land. 
