242 
factoren in het voorjaar gunstig worden. Maar zoo eenvoudig schijnt 
de zaak toch alleen te zijn bij oppervlakkige waarneming ; immers, voor- 
eerst zijn er planten, die hun rustperiode juist midden in den zomer 
doormaken, zooals sommige Orchideën, maar verder zijn het ook bij 
onze boomen en heesters volstrekt niet alleen de ongunstige uitwendige 
omstandigheden, die het uitloopen van knoppen verhinderen. Het is 
bekend genoeg, dat men in Februari takken van onze boomen kan laten 
uitloopen, door ze in een vochtige warme kas te plaatsen ; maar beproeft 
men ditzelfde in November te doen, dan gelukt het in vele gevallen 
niet. De knoppen ondergaan blijkbaar eerst nog inwendige veranderingen, 
die voorbij moeten zijn, wil de knop in staat zijn uit te loopen. Sommige 
onderzoekers hebben hieruit afgeleid, dat er inwendige periodiciteit 
zou bestaan, onafhankelijk van de heerschende uitwendige omstandig- 
heden. Anderen ontkennen dit echter en wijzen er o.a. op, dat men 
die rustperiode toch wel breken kan door tal van middelen, zooals 
behandeling met aetherdampen of onderdompeling in warm water, ook 
wel in zeer moeilijke gevallen door voortdurend licht toe te voeren. 
Ook in de tropen komen gevallen van periodiciteit voor, die 
men meent te kunnen verklaren, door het afwisselend klimaat; zoo is 
het b.v. met den djatiboom op Java; deze staat gedurende den Oost- 
moesson kaal, om in het begin van den Westmoesson zijn knoppen te 
ontplooien. Andere boomen gedragen zich weer anders, b.v. de mangga, 
die tegen het einde van den Westmoesson nieuwe bladeren vormt 
of de tamarinde, die het op ongeregelde tijden, maar steeds periodisch doet. 
Zonder een uitvoerig experimenteel onderzoek laat zich geen verklaring. 
van zulke verschijnselen geven. Toch blijkt dan dikwijls, dat iets wat 
er uitzag als een zuiver inwendige periodiciteit, het gevolg #ax zijn 
van wisselende uitwendige factoren. Dat geldt o.a. voor den bloei van 
het kleine witte Orchideetje, dat in onzen Archipel, vooral in West-Java 
zooveel op boomen groeit en dat bij het publiek bekend is onder den 
naam van duifjes (Dendrobium crumenatum) : de plotselinge gelijktijdige 
bloei van een aantal van deze „duifjes” is enkel het gevolg van de 
heerschende uitwendige omstandigheden. 
