271 Groei, ademhaling en voeding. 
De zwavel wordt in den vorm van sulfaat opgenomen, de phos- 
pherus in dien van phosphaat, de stikstof meestal als nitraat. Nitrieten Zijn 
voor de hoogere planten zeer vergiftig, terwijl ammoniumverbindingen 
door sommige groene planten gemakkelijk kunnen worden opgenomen. 
Daar in den bodem de bovengenoemde nitrificeerende bacteriën bijna 
altijd aanwezig zijn, blijven echter ammoniumverbindingen zelden lang 
als zoodanig in den grond, maar worden daar in nitraten omgezet, 
zoodat de plant de stikstof toch meestal in den vorm van nitraat zal 
krijgen, zelfs waar bemest is geworden met zwavelzure ammonia. 
Wanneer alle anorganische stoffen in voldoende hoeveelheid in 
den bodem aanwezig zijn, zal de plant zich krachtig kunnen ontwikkelen, 
maar is er van een te weinig, dan zal zich het bovengenoemde geval 
voordoen, dat deze als beperkende factor werkt, zoodat de overvloed 
van het verdere voedsel toch niet voorkomen kan, dat de ontwikkeling 
onvolledig is. Dan zal dus alleen toevoeging van die ontbrekende stof 
aan den bodem een normale ontwikkeling van de plant kunnen 
teweeg brengen. 
Vervanging van het eene element door een verwant is niet mogelijk 
gebleken; zoo kan men b.v. in plaats van kalium geen rubidium of 
caesium gebruiken, in plaats van calcium geen barium of strontium. 
Wel zijn er enkele planten bekend geworden, die behalve de boven- 
genoemde elementen er nog andere noodig hebben, zooals sommige 
zoutplanten, die behoefte hebben aan chloor, maar men weet hier nog 
weinig van, zoodat het beter verder buiten behandeling blijft. 
De gevolgtrekkingen, die uit dit alles te maken zijn voor de praktijk, 
blijven op deze plaats liever onbesproken, omdat zij thuis behooren 
in het hoofdstuk, dat over de bemesting handelt. 
Een paar opmerkingen moeten hier nog aan toegevoegd worden. 
Behalve de reeds genoemde eigenlijke voedingsstoffen zijn er andere 
bekend geworden, die in eenigszins aanzienlijke hoeveelheden vergiftig 
zijn, maar die prikkelend op den groei werken, wanneer zij in kleine 
doses gegeven worden. Men zou geneigd zijn, hier aan een katalytischen 
invloed te denken, die echter niet nader onderzocht is. Zoo werken 
b.v. zinkzouten gunstig op de ontwikkeling van bepaalde schimmels; 
een hoeveelheid van o,0005%/ ZnSO4 gaf al een vermeerdering, een 
hoeveelheid van 0,003 een verdubbeling van den oogst; grootere 
hoeveelheden zijn ten slotte schadelijk. lets dergelijks heeft men ook 
