287 Groei, ademhaling en voeding. 
Er is nu een andere vorm van verdamping, die een veel belangrijker 
rol speelt in het leven van de plant en dat is die, welke plaats heeft, 
daar waar cellen aan intercellulaire ruimten grenzen. Zoodoende wordt 
de daarin voorkomende lucht met waterdamp verzadigd en deze kan 
nu weer door de huidmondjes naar buiten ontwijken. Daar deze huid- 
mondjes met een vreemd woord stomata genoemd worden, spreekt 
men hier van stomataire verdamping. Zijn de huidmondjes gesloten, 
dan komt dus de stomataire verdamping tot stilstand, openen zij zich, 
dan kan de waterdamp door diffusie naar buiten ontwijken en wel 
des te sneller, naarmate de lucht buiten droger is en ook naarmate 
de uittredende waterdamp sneller weggevoerd wordt door den wind. Het 
is trouwens van algemeene bekendheid, dat krachtige winden zeer sterk 
uitdrogend en zoodoende schadelijk op de vegetatie kunnen inwerken. 
Vroeger werd reeds vermeld, dat vele huidmondjes zich in het 
donker sluiten; het gevolg daarvan zal zijn, dat bij deze planten de 
verdamping des nachts zeer gering is, hetgeen trouwens ook al door 
de lagere temperatuur en de grootere vochtigheid van de atmosfeer 
teweeggebracht wordt. Wij zagen ook reeds, dat de huidmondjes zich 
sluiten, wanneer de turgor van de sluitcellen afneemt; begint dus een 
blad door te groot waterverlies te verwelken, dan sluiten de huid- 
mondjes zich en hierdoor wordt de verdere stomataire verdamping 
verhinderd, zoodat het in zekeren zin als een soort van veiligheids- 
klep werkt. Men kan dit in de tropen bij tal van planten waarnemen; 
na zonsondergang heeft dan het herstel plaats, mits voldoende water 
uit den bodem kan toevloeien. 
Bizondere bekleedingen van de opperhuid door haren of door 
was kunnen de verdamping nog verder doen verminderen. Een was- 
laag is b.v. bij de paarse suikerrietsoorten zeer duidelijk waarneembaar 
als een wit aanslag op de stengelleden, nog sterker bij de daardoor 
grijsgroen gekleurde bladeren van de Eucalyptus. Planten, die op de 
een of andere wijze tegen sterke verdamping beschermd zijn, worden 
daardoor in staat gesteld zich op droge groeiplaatsen te ontwikkelen, 
in de tropen b.v. als epiphyten op de takken van andere boomen. 
Li 
U 
3 
2 
De grootte van de verdamping zal dus bij verschillende planten 
zeer verschillend kunnen zijn; maar om een denkbeeld van de grootte 
