307 Voortplanting enz 
de zygote, die men een dubbele cel met een dubbele kern zou kunnen 
noemen, ontwikkelt zich de jonge plant. 
Alleen bij enkele van de allerlaagste planten zijn die twee gameten 
volkomen aan elkaar gelijk; meestal echter is er ongelijkheid in 
zooverre, dat de eene cel veel grooter is dan de andere, veel meer 
protoplasma bevat en meestal in verbinding blijft met de moederplant. 
Deze cel wordt wouwelijke gameet of ezce/ genoemd, de andere, die 
dikwijls uit niet veel meer dan een kern met een dun omhulsel van 
protoplasma bestaat, wordt mannelijke gameet of spermatozoïde geheeten. 
De eicel bevat meestal tamelijk veel reservevoedsel of kan dit ten 
minste van de moederplant opnemen, zoodat na de bevruchting de 
jonge zygote zich eerst een tijd lang op die wijze krachtig ontwikkelen 
kan, voordat zij tot zelfstandige plant gaat uitgroeien. De aandacht 
wordt er hier nog op gevestigd, dat terwijl de hoeveelheid protoplasma 
van eicel en spermatozoïde zeer verschillend is, er geen of weinig onder- 
scheid bestaat tusschen de kernmassa's van de beide ongelijke gameten. 
De wijze, waarop de bevruchting bij de lagere planten plaats 
heeft, is voor den planter van geen direct praktisch belang. Een uit- 
zondering zouden alleen die schimmels vormen, welke als parasieten 
bij hoogere planten optreden. Maar hier vindt men in het algemeen 
zulke gecompliceerde verhoudingen en bovendien zulk een verscheidenheid 
bij de verschillende vormen, dat in een betrekkelijk kort artikel dit 
onderwerp niet afdoende behandeld kan worden. Waar het noodig is, 
zal op deze zaak bij de behandeling van de ziekteverschijnselen der 
kultuurgewassen gewezen worden. 
De bevruchting der hoogere planten is en voor den 
planter van zeer groot gewicht, omdat daarvan in het algemeen vrucht- 
zetting en zaadvorming afhangen. Dat is dan ook de reden, waarom 
hier over dit onderwerp iets meer in bizonderheden gehandeld zal 
worden. Daarbij kan dadelijk opgemerkt worden, dat er in beginsel 
niets anders gebeurt dan hetgeen hierboven als type van de bevruchting 
werd aangegeven; maar er komen een aantal details bij, die het proces 
schijnbaar ingewikkelder maken. 
Het zal goed zijn, eerst kort te herinneren aan den bouw van 
een normale bloem en dit te doen aan de hand van een voorbeeld; 
als zoodanig kan dienst doen de tabak. De bloemen zijn hier vereenigd 
tot een pluimvormige bloeiwijze, die aan het einde van den stengel 
Deer I 20 
