309 Voortplanting, enz. 
vandaar voert een nauwe buis, het stijlkanaal, door den stijl heen naar 
de holte van het vruchtbeginsel. Hier is deze holte in tweeën gedeeld 
(zie fig. 68J), zoodat het vruchtbeginsel tweehokkig is; in andere 
gevallen kan het aantal van die hokjes grooter zijn, of wel er is maar 
een enkele holte. In elk geval vindt men in het vruchtbeginsel een of 
meer zaadfoeften of placenta's — in het hier behandelde geval twee — 
en deze dragen een zeker aantal zaadknoppen. 
Na bevruchting ontstaat wit een zaadknop een zaad, terwijl het 
oruchtbeginsel verandert in vrucht. 
OE7E 
Boven werd reeds opgemerkt, dat alleen dan bevruchting kan 
plaats hebben, wanneer stuifmeel op den stempel terecht komt. Daar, 
waar tweeslachtige bloemen worden aangetroffen, kunnen zich nu drie 
gevallen voordoen: het stuifmeel kan afkomstig zijn uit dezelfde bloem, 
of uit andere bloemen van hetzelfde individu, of eindelijk uit bloemen 
van een andere plant. Het laatste geval wordt als #wzsbesturving onder- 
scheiden van de twee andere, die men met den naam ze/fbesturving aanduidt. 
Bij eenslachtige bloemen moet het stuifmeel natuurlijk altijd afkomstig 
zijn van een andere bloem, maar wanneer mannelijke en vrouwelijke 
bloemen op dezelfde plant worden aangetroffen (eenhuizige planten), 
zooals bij den kokospalm en de mais, kan het stuifmeel nog van hetzelfde 
individu, zij het dan ook van een andere bloem komen. Bij tweehuizige 
daarentegen, waar mannelijke en vrouwelijke bloemen op verschillende 
individuën te vinden zijn, moet altijd kruisbestuiving plaats hebben; 
voorbeelden vindt men bij den dadelpalm, de hennep en de papaja. 
Er werd reeds op gewezen, dat zich bij tweeslachtige planten 
verschillende mogelijkheden voordoen. Men meende vroeger, dat daar 
kruisbestuiving regel, zelfbestuiving uitzondering zou zijn; maar meer 
en meer blijkt, dat hieromtrent geen algemeene regels te stellen zijn. Er 
bestaan bloemen, waar iedereen reeds na een oppervlakkige beschouwing 
zal zien, dat slechts een van de twee wijzen van bestuiving mogelijk is. 
Zoo zijn er bloemen, die men A/erstogaam noemt en die zich nooit 
openen; men treft ze o.a. aan bij de familie der Anonaceae, waartoe 
de zuurzak, de sirikaja en de boewa nonna behooren. Hier moet natuurlijk 
uitsluitend zelf bestuiving voorkomen. 
