319 Voortplanting enz. 
is in de zich ontwikkelende zaadknoppen, maar men kent toch ook 
met zekerheid gevallen, waar die oorzaak gezocht moet worden in het 
stuifmeel, dat op den stempel terecht komt; men denkt daarbij aan 
de werking van de een of andere chemische stof, door dat stuifmeel 
afgescheiden, wellicht een enzym. 
In elk geval zijn er voorbeelden bekend geworden van vrucht- 
zetting, zonder dat er zaden gevormd worden, van zoogenaamde #4 t/e- 
nocarpie. Iedereen in de tropen kent het voorbeeld van de pisangs, 
die vrucht zetten, zonder dat er zich in normale omstandigheden zaden 
in ontwikkelen; andere gevallen zijn bekend voor de rozijnen zonder 
pitten, sommige peren, appelen, komkommers, enz. In sommige van 
die gevallen is dan wel een bestuiving noodig, om de vruchtvorming 
te doen plaats hebben, in andere daarentegen kan het stuifmeel vol- 
komen gemist worden. 
Dit brengt er vanzelf toe, die planten te bespreken, waar een 
eicel zich zonder bevruchting tot kiem kan ontwikkelen, welk verschijnsel 
meestal met den naam garthenogenesis wordt aangeduid. Ondertusschen 
verstaan niet alle onderzoekers onder parthenogenesis geheel hetzelfde; 
nog een tweede term wordt gebezigd voor de hier bedoelde verschijnselen, 
namelijk apogamze. Het is hier de plaats niet, om dit strijdpunt nader 
uiteen te zetten, vooral omdat het ín laatste instantie neerkomt op de 
gebezigde definitie. Voor den lezer van dit werk zal het wel het een- 
voudigste zijn, wanneer men den term parthenogenesis beperkt tot die 
gevallen, waar een eicel met het halve aantal kernlissen zich ontwikkelt 
tot een volwassen plant zonder dat bevruchting heeft plaats gehad. 
Dit geval is bij planten tot nu toe niet waargenomen; in alle onderzochte 
gevallen was het aantal kernlissen niet gehalveerd, zoodat men daar 
dus spreken moet van apogamie. Voor de praktijk doet het verschil 
in elk geval niet veel ter zake, hoewel het onderscheid in theoretisch 
opzicht groot is. 
Een vijftiental jaren geleden meende men, dat deze verschijnselen 
in het plantenrijk niet of hoogst zelden voorkomen, maar sedert dien 
tijd is het aantal gevallen, waar men met zekerheid tot apogamie moet 
besluiten, voortdurend stijgende. Men treft deze volstrekt niet alleen 
bij lagere planten aan, maar ook bij een aantal hoogere, waaronder 
enkele zeer algemeen verspreide gewassen; als voorbeeld zij hier een 
zeer bekend onkruid der Noordelijke gematigde luchtstreek genoemd, 
