922 
die daaraan eigen zijn. Bovendien komt dit voor den dag, wanneer 
men zaad wint, daar dit bij berg- en vlakteplanten identiek is, zoodat 
het alleen van de standplaats van de jonge plant zal afhangen, welke 
vorm voor den dag zal komen. De plant bezit dus erfelijk het vermogen 
op verschillende omstandigheden op bepaalde wijze te reageeren; juist 
die bepaalde reactiewijze is voor elke soort erfelijk vastgelegd. Met 
behulp van een paar vreemde termen kan men dit alles zeer kort 
uitdrukken en zeggen, dat de berg- en vlakteplanten behooren tot 
verschillende praenotypen, maar tot hetzelfde gezotype. Men zegt, dat 
planten phaenotypisch gelijk zijn, wanneer zij in hun uiterlijk zichtbare 
eigenschappen volkomen op elkaar gelijken, terwijl men van genotypische 
gelijkheid spreekt, wanneer de erfelijke eigenschappen hetzelfde zijn. 
De invloed van het hooggebergte. waarvan hier sprake was, is 
natuurlijk iets zeer samengestelds; men heeft daarbij met allerlei factoren 
te maken, daar in het gebergte licht, vochtigheidstoestand van de 
atmosfeer, temperatuur, luchtdrukking, enz. verschillend zijn van die 
in de vlakte. Maar het spreekt van zelf, dat men het in zijn macht 
heeft, den invloed van elk van deze factoren afzonderlijk te onderzoeken 
door middel van proeven; dit is inderdaad reeds ten deele geschied. 
Het wordt nu ook begrijpelijk, dat de grootte en de vorm van 
een plantendeel sterk kunnen variëeren, omdat zij invloed ondervinden 
van tal van uitwendige omstandigheden, die zelf ook tamelijk wisselend 
zijn. Daaraan is het dan ook toe te schrijven, dat b.v. de bladeren 
van een zelfden boom zoo vele kleine verschillen vertoonen, dat er 
feitelijk geen twee te vinden zijn, die volkomen aan elkaar gelijk zijn. 
En wat voor de deelen van een enkel individu geldt, zal in nog hoogere 
mate gezegd kunnen worden, wanneer men verschillende individuën 
met elkaar vergelijkt. Ook al neemt men daarbij de nakomelingen van 
van eenzelfde individu, die daaruit langs ongeslachtelijken weg ontstaan 
zijn, dan nog zullen de uitwendige omstandigheden veel meer verschillend 
zijn dan voor de deelen van eenzelfde plant. Waar hier gesproken 
wordt van ongeslachtelijke voortplanting, wordt daarmee bedoeld elke 
voortplanting, waarbij geen kruisbevruchting heeft plaats gehad, zoodat 
men ten slotte te maken heeft met de nakomelingschap van een enkel 
individu; nagegaan wordt dan, hoe zich de erfelijke eigenschappen hierbij 
uiten, wanneer de uitwendige omstandigheden niet volkomen constant 
worden gehouden. 
