[el] 
28 
omstandigheden op een bepaalde eigenschap van een plant wil nagaan, 
spreekt het wel haast van zelf, dat men daarbij niet verschillende soorten 
door elkaar gaat halen. Niemand zal er aan denken, wanneer hij de 
variabiliteit van de lengte der kofhiebladeren wil onderzoeken, daar- 
voor gebruik te maken van een mengsel van gewone arabische koffie 
met liberia en robusta; men zal zich natuurlijk beperken tot een 
enkele soort. 
Hoe kan men zich nu echter de zekerheid verschaffen, dat men 
inderdaad met een soort te maken heeft? Uztsluitend door de gemeen- 
schappelijke afstamming van de te onderzoeken individuën, Zulke proeven 
mogen dus niet genomen worden met planten, die men toevallig in 
de natuur aantreft, of die in een willekeurige aanplanting bijeen staan, 
maar uitsluitend met gewassen, die men, zonder dat kruisbestuiving 
mogelijk was, uit een zelfden stamvorm heeft verkregen, waarbij men 
dan de zekerheid heeft, dat men te doen heeft met een zuivere lijn, 
een zuiver enkelvoudig ras, een zuiveren vorm, of hoe men het noemen wil. 
Men zou wellicht meenen, dat de vorm van de kromme, die men 
ten slotte krijgt, van zelf wel leert, of men met zuiver materiaal 
gewerkt heeft; intusschen zal uit de volgende S$ blijken, dat dit 
criterium niet afdoende is. 
Een variabiliteitskromme met geheel afwijkenden vorm is o.a. 
aangetroffen bij het tellen van de straalbloempjes in de bloemhoofdjes 
van sommige samengesteldbloemige planten; men verkreeg een twee- 
toppige kromme. Een voorbeeld 
ziet men afgebeeld in fig. 77 voor 
de gele ganzebloem (Chrysanthe- 
mum segetum). Op de X-as is 
id En 
eh dd heh ENA) EL OL AF 
DEN het aantal lintbloempjes afgezet, 
ì terwijl de ordinaten in lengte 
Eier 
Tweetoppige kromme voor de variabiliteit van het 
aantal straalbloempjes bij Chrysanthemum segetum. 
overeenkomen met het aantal 
gevonden individuën. Zooals men 
ziet, lag hier een top bij 13, een andere bij zr lintbloempjes. Een nader 
onderzoek leerde, dat men hier eigenlijk te doen had met twee krommen, 
die over elkaar heen lagen, met twee rassen of soorten, waarvan de eene 
een kromme had met een top op 13, de andere een met een top op 
