331 Voortplanting enz. 
gelang van de omstandigheden in twee vormen kunnen voordoen; in 
het Engelsch spreekt men van „eversporting varieties”. Het beste zal 
wel duidelijk worden, wat men hieronder verstaat door een voorbeeld 
te geven; daartoe moge de vijfbladige klaver dienen. 
Dit is een ras, dat behalve drietallige en ook enkele viertallige, 
vijftallige en zelfs wel eens zes- of zeventallige bladeren voortbrengt. 
Het gelukt echter nooit, planten te verkrijgen met uitsluitend vijftallige 
bladeren. Bij goede voeding neemt het aantal er van toe, dat van 
de drietallige af‚ bij slechte voeding geschiedt het tegenovergestelde, 
maar men brengt het nooit tot een zuiver vijftallig of een zuiver 
drietallig ras, uitgaande van de hiergenoemde vormen. 
Als tweede voorbeeld kan genoemd worden de kaardebol met 
klemdraai, d. w. z. met een getordeerden stengel, waar de bladeren met 
hunne bases vergroeid zijn. Zonder in bizonderheden te treden, kan 
vermeld worden, dat men bij uitzaaiing van de zaden van dit ras een 
zeker percentage gedraaide stengels kan krijgen; goede voeding doet 
dit aantal zoodanig stijgen, dat bijna alle stengels gedraaid zijn, terwijl 
men daarentegen bij slechte voeding geen of bijna geen stengels met 
klemdraai zal aantreffen. Maar of men zaad wint van de stengels met 
veel of van die met weinig of zonder klemdraai, is vrij wel onverschillig 
voor de nakomelingschap; in alle gevallen zal de aard van de stengels, 
die voor den dag komen, afhangen van de voeding. 
Die invloed van de voeding kan zich somtijds nog een generatie 
verder doen gevoelen, omdat het krachtiger gevoede zaad ook weer 
krachtiger planten voortbrengt, waar dan ook de bepaalde afwijking 
in sterkere mate voor den dag zal treden. Daarop kan hier niet nader 
ingegaan worden; alleen moet nog vermeld worden, dat somtijds de 
plant in een bepaalde periode van haar ontwikkeling bizonder gevoelig 
is voor zulk een wijziging van uitwendige omstandigheden. 
Zoo bestaat er een tusschenras van de opiumleverende papaver, 
dat den naam draagt van Papaver somniferum polycephalum, de veel 
hoofdige papaver. De eigenaardigheid hiervan is, dat een of meer 
meeldraden vervangen zijn door kleine stampers, die dan rondom den 
gewonen stamper zijn gezeten; in figuur So is onder a een normale 
stamper met één bijkomende afgebeeld, terwijl daarnaast onder b een 
groot aantal van die bijkomende deelen is te zien. Ook hier weer 
geldt, dat een krachtige voeding het aantal van die nevenstampers 
