947 Voortplanting enz. 
generatie. Daar zou men dan gevonden hebben 3 roode tegenover 
r witte plant, daar immers zoowel RR, als Rr en rR roode bloemen 
zouden bezeten hebben. Deze roode Fg-planten zouden dus ten deele 
homo- en ten deele heterozygotisch geweest zijn. Uiterlijk zou men 
dit er niet aan hebben kunnen zien, maar de nakomelingschap in de 
F3-generatie zou daaromtrent uitsluitsel hebben verschaft. Om een andere 
terminologie te bezigen, deze planten zouden phaenotypisch gelijk, 
maar genotypisch ongelijk zijn geweest. 
Om niet bij een zuiver theoretisch geval te blijven staan, kan 
hier dadelijk een voorbeeld gegeven worden, dat betrekking heeft op rijst. 
Daar is een kruising uitgevoerd tusschen gewone rijst en ketan (kleefrijst); 
gewone rijst heeft een zetmeelhoudend endosperm, ketan daarentegen 
een endosperm, waarin dextrine voorkomt in de plaats van het zetmeel. 
Er mag hier even aan herinnerd worden, dat het endosperm door een 
bevruchting ontstaat, zoodat de eigenschappen van den bastaard dadelijk 
aan de korrel te zien moeten zijn; men behoeft dus daarvoor de 
ontkieming niet af te wachten. 
Wanneer nu de kruising van rijst met ketan wordt uitgevoerd, 
dan krijgt men uitsluitend korrels met het uiterlijk van zuivere rijst, 
met andere woorden: zetmeelhoudend endosperm domineert over 
dextrinehoudend. Worden deze korrels uitgezaaid en de zoo ontstane 
planten onderling bestoven, dan ziet men hieraan pluimen optreden 
met de korrels van de Fj-generatie en deze zijn ten deele ketan-, ten deele 
rijstkorrels. Te Buitenzorg werden 3484 ketankorrels tegen 7572 rijst- 
korrels geteld, dus een verhouding van r : 3,05, nagenoeg overeen- 
komende met de theoretisch berekende verhouding. 
In zulke gevallen wordt de proef op de som geleverd door den 
bastaard weer met ieder van de beide ouders te kruisen; men kan 
dan berekenen, wat er komen moet. Noemt men de factoren voor de 
beide antagonistische eigenschappen hier Z (zetmeelhoudend endosperm) 
en z (dextrinehoudend endosperm), dan is de heterozygotische bastaard 
Zz, de gewone rijst ZZ en de ketan zz. Kruising van Zz met ZZ kan 
slechts twee vormen van zygoten geven: Zz en ZZ, die beide den 
domineerenden factor Z bevatten, zoodat dan dus uitsluitend zetmeel- 
houdende korrels zullen moeten optreden. Kruising van Zz met zz (ketan) 
zal moeten opleveren 50 0/) Zz, dus heterrozygoten met het domineerende 
kenmerk van de gewone rijst en 50%) zz, dus homozygoten met het 
