156 
op de bladeren, evenals bij de rijst, succes, terwijl het uitsnijden van 
de boorderspruiten, mits zorgvuldig doorgevoerd, tamelijk veel wordt 
toegepast. Bij het riet behoeft niet, als bij de rijst, de geheele plant 
verwijderd te worden. 
De fakboorders zijn voor verschillende cultuurplanten van veel 
belang. In tegenstelling met de boorders, die tot de groep van de 
kevers behooren, leven zij in het hout van de dunne zijtakken. Het 
hout van den hoofdstam is voor deze dieren, die niet den zeer harden 
kop en de kaken der keverlarven bezitten, te hard. Koffie en cacao hebben 
van de Zeuzeraboorder te lijden (Zeuzera coffeae. Zehntner). 
De aangetaste twijgen zijn aan het slaphangen van het loof te herkennen. 
Bij Robusta koffie worden nogal eens de jonge stammetjes aangetast. 
Daar, waar de ringvormige gang van deze boorders vlak onder de schors 
loopt, breekt het stammetje bij wind door. Van den randoeboorder, 
die in de wilde kapok zooveel voorkomt en die in den bast een gedekte 
galerij graaft (het dak bestaat uit een samenspinsel van geknaagd hout 
en excrementen) is de vlinder niet bekend. Dergelijke uitwendig ver- 
loopende boorgangen kan men met teer dichtsmeren en de rups beletten 
uit te komen, terwijl door Zeuzera aangetaste takken uitgesneden worden. 
Overeenkomend met die der boorders is de levenswijze van de 
mot Lita Solanella, die een opzwelling in de tabakstengels ver- 
oorzaakt (toah-toh) en het merg vernielt. Men vindt deze beschadigingen 
steeds in de verwilderde tabak in de rimboe, van waaruit de jonge 
tabak steeds weer met dit dier behept wordt. 
Als zeer schadelijk onder de bladvreters, die dus zich met bladen 
voeden, moeten allereerst de tabaksrupsen (Prodenia en Heliothis) 
genoemd worden. Deze motrupsen vernielen zoowel bibit als veldtabak. 
De eitjes en jonge rupsjes worden op Java door kinderen weggezocht, 
welk werk op Deli bezwaarlijk kan worden toegepast. De diertjes 
kunnen zich ook op andere voedsterplanten ontwikkelen, en wel op 
maïs, en sommige Leguminosen. De uitgebreide maïsaanplanten in het 
Djembersche hebben er stellig toe meegewerkt de Heliothisplaag te 
verminderen. In Deli is men tot directe vernietiging in het groot door 
insecticiden (Schweinfurther groen en of loodacetaat (zie insecticiden) 
overgegaan. Heliothis is hierdoor beter te vernietigen dan Prodenia, die 
door afzoeken meer afdoende wordt opgeruimd. Protoparce con- 
volvuli, die ook de Obi tjina aantast, wordt op Sumatra's Oost Kust 
