4571 Plantenziekten en hare bestrijding. 
nog wel eens schadelijk en wordt, evenals Botys, de inspinrups, door 
de arsenicumbehandeling medeverdelgd. 
Verder zijn bladvretende rupsen in de rijst van belang (Scirphis, 
Psalis, Melanitis). Een motrupsje, dat opvalt door de eigenaardige 
levenswijze, is dat van Nymphula stagnalis, de waterrups en 
oorzaak van de omo poetih in de rijst. Dit diertje kan zich door 
het water van de eene rijstplant naar de andere begeven, doordat het 
als kieuwen fungeerende haarbundels op het lichaam heeft. Het leeft 
dan ook in een met water gevuld kokertje, dat uit een rijstblad 
gesneden is. Het is begrijpelijk, dat deze insecten door droog laten 
loopen van de sawah's te vernietigen zijn. Een verwant motje (Cna- 
phbalocrocis), dat ook de rijstbladen vernielt, leeft in een kokertje 
van samengesponnen bladeren. Bladvretend zijn ook deze rupsen van 
de Psychidae, die in eigenaardige uit plantendeelen samengesponnen 
zakjes leven. (Zakrupsen). Hun optreden kan van belang zijn op koffie, 
Hevea en klapper. 
Al deze rupsenplagen zijn zeer grillig in haar optreden: nu eens 
treden zij zeer sterk op, om dan plotseling een volgend jaar slechts 
zeer weinig schade te veroorzaken. 
Een van de meest gevreesde insecten op Java is het cacao- 
motje (Zarathra Cramerella, Zehntner), waarvan het rupsje, 
de cacaokolven vernielt. Het ei wordt in een gleuf van de schil gelegd 
en het rupsje kruipt naar binnen om gangen in de schil te graven. 
Het tast ook het vruchtvleesch aan en ten slotte de zaden. Deze 
rijpen niet en kleven als een harde massa aaneen. Dit in de vruchten 
levende dier kan niet met insectendoodende stoffen bestreden worden: 
het eenige middel dat ter hand kan worden genomen is het vernietigen 
van alle kolven op een bepaald tijdstip (rampassen, zie blz. 405). 
Een bloeikolven vernietigende rups, die in de laatste jaren nogal 
eens van zich heeft doen spreken is de Melissoblaptes rufove- 
nalis, een dagvlinder, die de meeldraden en vruchtbeginsels van de 
klapperbloem afvreet. Ook in de jonge vruchten boren de rupsen 
zich naar binnen. In de nauwelijks geopende bloeikolven kan men 
reeds massa's rupsen waarnemen. Het eenige bestrijdingsmiddel bestaat 
in het vernietigen van de aangetaste kolven. 
Andere rupsjes leven in schuren en bewaarplaatsen van stapel- 
