van deze ziekte voordoet, treden bij de tomaat dikwijls zeer sterke 
bladreducties op den voorgrond. De mozaïekzieke bladeren ontwikkelen 
dan soms alleen nerven, of daaraan slechts een zeer klein gedeelte 
van de bladschijf. Ook bij de tabak kent men zulke verschijnselen: 
men noemt het ziektebeeld dan „tjakker”. Zeer waarschijnlijk hebben 
wij hier, evenals bij de tomaat, met een zeer bepaalden vorm van 
mozaïek te doen. 
Uit de mozaïekzieke bladeren kan men een extract maken en 
hiermee gezonde jonge spruiten inspuiten; de ziekte ontwikkelt zich 
dan op de bladeren. Zij gaat echter niet van tabak op tomaat en vice- 
versa over. 
Aan de mozaïekziekten, waarbij het bestaan van een smetstof is 
aangetoond, kan men verschillende ziekten aansluiten, waarvan de al 
ot niet besmettelijkheid nog niet vaststaat. Zij vertoonen gele ver- 
kleuringen in het loof, (die echter niet zoo scherp omschreven zijn, 
als bij de mozaïekziekten) en een achterlijken gedrongen groei. 
Serehziekte van het suikerriet. Deze dankt haar naam aan de 
gelijkenis met het sereh-gras (Andropogon schoenanthus). De sereh- 
zieke planten vertoonen sterke verkorte internodiën en bijgevolg ook 
zeer korte stengels, waaraan de abnormaal dicht opeen gedrongen 
bladen zich waaiervormig uitbreiden. De knoppen loopen uit of zijn sterk 
aangezwollen. Ook de wortels blijven kort en zijn schraal ontwikkeld, 
dikwijls afgestorven. In de stengels zijn de vaten rood verkleurd en 
dikwijls met gom verstopt. 
Over de serehziekte bestaat een groote massa litteratuur. De 
eene onderzoeker wijt de ziekte aan organismen, de andere aan 
fouten in de cultuur, een derde aan degeneratieverschijnselen van 
bepaalde rietrassen, doch opgelost is de zaak geenszins. Er zijn be- 
wijzen, die tegen organismen spreken, andere die er voor zijn, zoo 
ook wat besmettelijkheid en erfelijkheid aangaat. 
In dezelfde rubriek behoort waarschijnlijk de bladrolztekte van 
den aardappel thuis. De planten vertoonen een achterlijken groei, 
gelige kleur en de blaadjes zijn langs de middennerf opgevouwen, 
terwijl de randen gekruld zijn. De ziekte is waarschijnlijk besmettelijk. 
Evenals bij de serehziekte, voert het gebruik van bibit van zieke 
planten tot een sterken achteruitgang van de cultuur. 
