18 



3- Geografische Verbreiding. 



Hoewel de rijst naar alle waarschijnlijkheid uit de tropen afkomstig 

 is, en ze nog onder de tropische gewassen gerangschikt blijft, heeft 

 men haar toch bijna over de geheele wereld, tot zelfs in de gematigde 

 luchtstreken kunnen overbrengen. Men verbouwt rijst in Voor- en 

 Achter-Indië, Perzië, China, Japan, de Philippijnen, den Oost-Indischen 

 Archipel, in Centraal en Zuid-Amerika, in Afrika en Zuid-Europa. 



]crbrcidi)ig in N^cdcrlaiidscJi-Indi'c. (3ver geheel Java is de rijstcul- 

 tuur verbreid, men treft haar aan van de stranden tot ongeveer 1300 

 Meter boven zee. De rijstcultuur is op dat eiland het hoofdbedrijf 

 van de bevolking, daar de Javaan zich grootcndeels met rijst voedt. 



Minder algemeen is de rijstbouw op Sumatra ; men treft daar 

 streken aan, waar met uitzondering van enkele droge rijstvelden (ladangs), 

 in het geheel geen rijstcultuur voorkomt. Op de Oostkust van Sumatra 

 is men nog achterlijk ; de kunst van irrigeeren door de Javanen zoo 

 hoog opgevoerd, verstaat men daar minder. Men behelpt zich gewoonlijk 

 met de lage landen, waar de sawahs van den regen afhankelijk zijn, 

 of het water rechtstreeks van de rivieren ontvangen, zoodat de moeras- 

 sige velden soms overstroomen en de oogsten daardoor bedreigd worden. 



In de Padangsche bovenlanden en ook in Djambi gaat de ont- 

 wikkeling der sawahcultuur gestadig vooruit. Ook in Atjeh zijn reeds 

 vele terreinen in vruchtbare sawahs herschapen. 



Banka en Biliton kunnen niet in hun behoefte aan rijst voorzien, 

 daar de bodem over het algemeen zeer onvruchtbaar en voor het 

 grootste gedeelte voor water zeer doorlatend is, waardoor sawahaanleg 

 op eenigszins belangrijke schaal niet mogelijk is gebleken. 



In de Noorder-districten van Zuid-Celebes staat de rijstbouw op 

 slechts weinig lageren trap van ontwikkeling dan op Java. De relatief ge- 

 ringe bevolking, het vrij groote grondbezit en de vrij ruime productie's ge- 

 ven een voldoende verklaring voor den daar gedreven extensieven vorm 

 van rijstbouw. Ook in Menado wordt op belangrijke schaal rijst geteeld. 



Op Borneo vindt men sawahbouw vooral aan de kuststreken, 

 zoowel bij de Dajaks als bij de Maleiers. Op de Westkust passen de 

 inboorlingen meestal de droge rijstcultuur toe. 



Op Amboina is de sago het hoofdvoedsel, doch tevens wordt 

 daar rijst verbouwd op eenige droge rijstvelden. 



