24 



Voor de samenstelling van de asch kreeg men, berekend op 

 loo deelen : 



P2O5 0,2 0/0; SiOg 81.0 0/0; K2O 9.8 o/q. 



Wanneer het stroo op het veld verbrand wordt, zooals vrij 

 algemeen geschiedt, komt dus eene belangrijke hoeveelheid kali aan 

 den bodem ten goede. 



Het stroo van de padi doet in waarde niet onder voor dat der 

 andere granen. Rijststroo heeft een grootere voedingswaarde als 

 veevoer dan tarwestroo, omdat het ongeveer tweemaal meer ruw eiwit 

 bevat. Het moet in den vorm van haksel toegediend worden en bevat 

 omstreeks 3 % eiwit, i % vet en 36 % koolhydraten. 



Ook in het Koloniaal Museum te Haarlem zijn onder leiding 

 van Dr. M. Greshoff verscheidene analysen gemaakt van monsters 

 handelsrijst en door hem wordt als voedingscijfer voor Javarijst 1 2 1 

 opgegeven. Onder dit voedingscijfer verstaat men dan de som van 

 eiwit, vet en zetmeel, respectievelijk vermenigvuldigd met 5.5, 2.3 en i. 

 Men neemt in navolging van Church aan, dat eiwit, 5.5 en vet 2.3 

 maal zooveel waard is voor de voeding als zetmeel. 



\^olgens deze cijfers is de voedingswaarde van rijst hooger dan 

 van aardappelen, maar minder dan van tarwe. Wat de lichtverteer- 

 baarheid betreft, staat de rijst echter bovenaan. 



Reeds een twintigtal jaren geleden is er de aandacht op gevestigd 

 geworden, dat er belangrijk verschil bestaat in de samenstelling van 

 roode en witte rijst in verband met het voorkomen van beri-beri onder de 

 geïnterneerden in de gevangenissen op Java en Madoera. Dr. A. G. 

 VoRDERMAN, inspecteur van den Burgerlijken Geneeskundigen Dienst 

 op Java, schreef daarover destijds een uitgebreid rapport, dat we als 

 den grondslag mogen beschouwen voor de latere onderzoekingen over 

 deze zoo ernstige tropenziekte. Dr. Vorderman meende, dat het optreden 

 van de beri-beri moet worden toegeschreven aan het nuttigen van 

 witte rijst zonder zilvervlies, waarvan de samenstelling belangrijk af- 

 wijkt van die der roode rijst, van welke het zilvervlies niet door de 

 bewerking is verwijderd. De onafgewerkte roode rijst bevat, zooals 

 uit de tabel van Boorsma blijkt, meer eiwit, vet en asch dan de witte, 

 vandaar dat aan de onafgewerkte rijst meer voedingswaarde mag 

 worden toegekend, dan aan de afgewerkte. De mindere Inlanders 

 gebruiken hoofdzakelijk onafgewerkte rijst en daar de voeding in de 



