30 



De Spade (Kle/ijeiuJ. De oorspronkelijke Javaansche spade had 

 een houten blad, slechts aan het einde met ijzer beslagen, de steel is 

 in hetzelfde vlak als het blad gelegen en soms midden in, soms aan 

 eene zijde van het blad aangebracht. 



Tegenwoordig treit men patjols met ijzeren bladen algemeen aan. 



Koevoet (Li)igis). Voor het losmaken van steenachtige lagen wordt 

 de koevoet gebruikt, ook wel de Pikhoin^<eel {tjoetjoeg dandang). 



Voor het wieden gebruikt de inlander een soort van Haiidsc/mJfcl/Je 

 [soesoeg), of ook wel het Gras)>!es (ar//). Deze hebben in verschillende 

 streken van Java verschillende vormen en namen. Hier en daar gebruikt 

 men ook wel de parang, een soort van arit, die echter langer is dan 

 het gewone grasmes. 



Bij het oogsten van de rijst wordt gebruik gemaakt van een 

 eigenaardig Mesje {a)n'-a)!i of /oezoai), dat zoodanig is ingericht, dat 

 dezelfde hand, die het vasthoudt, den halm snijdt en opneemt. 



Alleen op de Buitenbezittingen (Sumatra, Minahassa) gebruik men 

 hier en daar den Sikkel (sabit). 



3. V(.)KMEX VAN Rijstcultuur. 



Men onderscheidt bij de rijstcultLuu' voornamelijk twee vormen, 

 de droge en de natte. De droge rijstvelden heeten op Java gaga 

 (Jav.) of hoemah (Soend.) op Sumatra en West-java ladang (Mal.). 

 De gronden, waarop de natte rijstcultuur wordt gedreven, heeten door 

 den geheelen Archipel sawahs. Soms dienen nog voor den rijstbouw de 

 z.g. tegalgronden, tegallans of tipars, dit zijn permanent onbewaterbare 

 gronden, waarop verschillende gewassen worden verbouwd. De cultuur 

 op de tegallan komt vrijwel overeen met die op de gaga. 



Gaga. De gronden, waarop droge rijstbouw wordt uitgeoefend, zijn 

 onbewaterbaar en worden meestal tijdelijk daarvoor gebruikt, terwijl 

 terrassen-aanleg geheel ontbreekt. 



Men treft de gaga meestal in het gebergte aan, tegenwoordig 

 evenwel veel minder dan een vijftigtal jaren geleden, daar in 1874 

 werd bepaald, dat op Java en Madoera zonder toestemming van de autori- 

 teiten eeen woeste gronden meer in gebruik genomen mochten worden. 



