Rgst. 



IV. Ziekten en plagen van het Rijstgewas. 



De Javaan noemt alle ziekten en plagen, waarvan zijn gewassen 

 te lijden hebben : ama. 



Zoowel ziekten, door mikro-organismen veroorzaakt, als bescha- 

 digingen door insecten, alles heet ama. Daaronder verstaat hij ook 

 stoornissen in den groei tengevolge van cultuurfouten of ongunstig 

 weer. Zijn bijvoorbeeld in tic pluim veel vooze vruchten, tengevolge 

 van veel regen en wind tijdens den bloei, dan spreekt hij eveneens 

 van ama. 



.*\iMA Mextek. of Ama Bambang. 



(Mentek = booze geest, bambang t-. rood). 



Het eerste verschijnsel, waardoor de ziekte zich openbaart, is het 

 verdrogen van de bladpuntcn. Cieleidelijk breidt deze verdroging zich 

 naar beneden toe uit, meest in vrij breede strooken, welke somtijds 

 nog smalle groene gedeelten tusschen zich in of langs de hoofdnerf 

 laten. Bij deze opdroging en kleursverandering blijft het blad vlak uit- 

 gespreid en krult niet op; in een later stadium krijgen de zieke 

 planten roodgeel gekleurde bladeren. 



De uitdrogingsverschijnselen treden het eerst op bij bladeren aan 

 den hoofdstengel, later bij die aan de secondaire stengels. Deze kunnen 

 echter geheel groen blad hebben, terwijl aan den primairen stengel 

 roodgele Ijladercn voorkomen. 



Niet alleen verbreidt zich de roede kleur over tle bladeren, maar 

 tengevolge van de aantasting heeft öf een zeer schrale ontwikkeling 

 van den bloemstengel plaats, öf wel, blijft deze geheel of gedeeltelijk 

 binnen de bladscheede besloten en de pluim krijgt geen gelegenheid 

 zich te ontplooien. Hiervan is het gevolg, dat de vruchten slechts ge- 



