100 



IV. RiETVARIËTEITEN. 



In de jaren vóór 1850 werd op Java nagenoeg uitsluitend eene 

 witte rietsoort aangeplant, totdat in het genoemde jaar een suiker- 

 fabrikant in de residentie Cheribon, Gonsalves, bemerkte, dat een 

 reeds sedert jaren op Java in de aanplantingen voorkomende donker- 

 roode soort veel meer suiker opleverde dan de witte, doch daarentegen 

 het nadeel had harder en moeilijker uit te persen te zijn. Hij liet de 

 stekken van dat riet verzamelen en in een afzonderlijk deel van zijne 

 velden aanplanten en toonde aan de bestuursambtenaren, die zich tot 

 nog toe tegen het aanplanten van de donkere soort hadden verzet, 

 dat de hoeveelheid daaruit verkregen suiker aanmerkelijk grooter was 

 dan door de tot nog toe, aangeplante witte soort werd opgeleverd. 

 Het verschil was zeer groot en bovendien bleek het, dat het Zwarte 

 Cheribon riet, gelijk het genoemd werd, aan een hooge opbrengst aan 

 riet en aan suiker het voordeel verbond van goed tegen vochtigheid 

 en legen droogte bestand te zijn en even goed lichte als zware 

 gronden voor lief te nemen. Het duurde dan ook niet lang ot deze 

 rietsoort werd allerwege op Java aangeplant en werkte krachtig mede 

 om de suikerproductie van dat eiland te vermeerderen. Aan dezen 

 gunstigen toestand zou echter spoedig een einde komen. In het jaar 

 1882 bemerkte namelijk een planter in de meest Westelijke suiker- 

 residentie van Java, dat een deel van zijn riet geen grootere hoogte 

 dan enkele voeten bereikte, en in plaats van de gewone, lange stokken 

 op te leveren, korte stokken met tal van uitloopers en luchtwortels 

 voortbracht. Het volgende jaar vertoonde zich datzelfde verschijnsel 

 ook meer Oostwaarts en dit ging jaar na jaar zoo door, totdat de 

 ziekte in het jaar 1892 Straat Bali had bereikt. Alleen de bergstreken 

 in het binnenland bleven destijds van de ziekte verschoond, waar- 

 schijnlijk doordat de temperatuur daar voor de ontwikkeling der ziekte 

 niet gunstig is. Naar aanleiding van den vorm, welke de aangetaste 

 rietplanten aannemen, welke aan dien van stoelen van reukgras 

 (Andropogon schoenanthus, in het Javaansch sereh) doet gelijken, 

 werd de hier bedoelde ziekte met den naam van serehziekte bestempeld. 



De verschijnselen van de ziekte zijn in het ergste geval eene 

 stagnatie in den groei na de eerste maanden van ontwikkeling van 

 de plant, gevolgd door het uitloopen van de oogen en van de wortel- 



