Soiker. 



De Suikerindustrie. 



I. Gesciiikdexis van de Rietsuikerindustrie op Java. 



Hoewel op alle eilanden van den Oost-Indischen Archipel suikerriet 

 aangekweekt wordt en op vele plaatsen in het klein, op Inlandsche 

 wijze suiker uit dit gewas wordt bereid, is Java het eenige eiland, 

 waar deze fabrikatie op industriëele wijze geschiedt, zoodat wij ons 

 in dit werk tot de suikerfabrikatie op Java kunnen beperken. 



Het suikerriet wordt sedert onheugelijke tijden op Java verbouwd 

 en is waarschijnlijk door de Hindoes of de Arabieren derwaarts aan- 

 gebracht. De Chineesche reiziger Faiiian, die in het jaar 424 Java 

 bezocht, vermeldt het voorkomen van suikerriet op dat eiland en met 

 het oog op de vele handelsbetrekkingen, die Java met China, Voor- 

 Indië en Arabië onderhield, is het aan geen twijfel onderhevig of men 

 verstond er reeds vroeg de in die landen beoefende kunst om het sap tot 

 een zachte, bruine suiker in te dampen. 



Dat er bij de komst van de Hollanders op Java te jacatra reeds 

 een suikerindustrie in den tegenwoordig gebruikelijken vorm zou hebben 

 bestaan, is eene onjuiste voorstelling, die in het eerst door van Gorkom 

 als hypothese is opgeworpen en daarna door andere schrijvers op dit 

 gebied als feit is voorgesteld geworden. 



Deze hypothese berustte op het feit, dat in het jaar 161 1 in Jacatra 

 reeds arakstokerijen werden aangetroffen, hetgeen van Gorkom, en dit 

 mijns inziens ten onrechte, met het bestaan van eene suikerindustrie in 

 verband bracht, waarin het rietsap reeds in kristallen en stroop zou 

 worden gescheiden en die derhalve een hoogen trap van ontwikkeling 

 zou hebben bereikt. 



Wel is waar, is op Java in den tegcnwoordigen tijd de uitgeputte 

 melasse uit de suikerfabrieken, de eenige grondstof voor arakfabrikatie, 

 maar oorspronkelijk werd deze drank uit versuikcrde en vergiste ge- 

 kookte rijst verkregen en zou ook uit palmwijn of rietsap kunnen 



