120 



zijn bereid, zoodat liet nog volstrekt niet bewezen is, dat deze stokerijen 

 nu juist melasse van toenmaals bestaande suikerfabrieken als grondstof 

 bezigden. Zeer waarschijnlijk zal de toen ter tijde bereide suiker wel 

 niet anders dan ingedampt rietsap zijn geweest, gelijk dat in alle 

 omringende landen werd bereid en geconsumeerd. 



In de eerste jaren na de verovering van Jacatra en de blijvende 

 vestiging van de Hollanders op Java werd weinig moeite aan de uit- 

 breiding of de aanmoediging van de suikerindustrie besteed, aangezien 

 de Oost-Indische Compagnie vóór alles een handelslichaam was en 

 meer bedacht was op het drijven van handel in de Oostersche waren 

 dan op de voortbrenging daarvan. 



De suiker, welke in de eerste jaren na de oprichting van de 

 Oost-Indische Compagnie door haar naar het vaderland werd verzonden, 

 bestond dan ook uit het product van China, Siam, P^ormosa en Bengalen 

 en eerst na het jaar 1637 komen de eerste verschepingen van Java- 

 suiker voor. In dat genoemde jaar bedroeg namelijk de uitvoer van 

 in Bantam opgekochte suiker 10.000 pikol en aangezien de met den 

 suikerhandel behaalde winsten groot waren en het bleek, dat Java suiker 

 van goede kwaliteit opleverde, besloot de Compagnie zich allengs van 

 het buitenland onafhankelijk te maken en op eigen terrein in de 

 nabijheid van Batavia suikermolens op te richten en een eigen suiker- 

 industrie te vestigen. De Compagnie gaf grond uit aan Chineesche 

 suikerfabrikanten en verleende hun verschillende voorrechten, waaronder 

 de vergunning om het voor de suikerfabrikatie bencodigde brandhout 

 zonder betaling uit de bosschen te kappen. De voorwaarde voor de con- 

 cessie tot oprichting van de fabriek was, dat eene bepaalde hoeveelheid 

 van het product tegen een van te voren vastgestelden prijs aan de Com- 

 pagnie zou moeten worden afgeleverd. Oorspronkelijk was deze prijs op 

 4, 5 en 6 rijksdaalders, respectievelijk voor den pikol, derde, tweede en 

 eerste kwaliteit vastgesteld, doch reeds spoedig ondergingen deze prijzen 

 eene vermindering van één rijksdaalder per pikol voor iedere soort. De 

 Compagnie veranderde herhaaldelijk de voorwaarden van de levering 

 en de hoeveelheid van het te leveren product, benevens de prijzen, 

 zoodat de toestand van de suikerindustrie zeer onzeker was en daardoor 

 zoowel het aantal fabrieken als haar opbrengst ieder jaar veranderde. 

 Bovendien had de industrie van oorlogen en onlusten te lijden, terwijl 

 ziekten in het riet en in het vee, dat zoowel voor het ploegen van 



