132 



gehuurd oi hem in erfpacht is afgestaan. Bijna al het door de suiker- 

 fabrieken vermalen riet wordt in eigen beheer aangeplant en slechts 

 een klein gedeelte wordt van Inlandsche landbouwers of van Huro- 

 peesche planters aangekocht, zoodat de fabrikanten tevens de riet- 

 planters zijn en landbouw en fabrikatie vrij wel geheel in dezelfde 

 handen berusten. 



De meeste suikerondernemingen verkrijgen hun bouwgrond door 

 vrijwillige overeenkomst met de bevolking d. w. z. zij huren gronden 

 van de om de fabriek gelegen desa's of dorpen en bewerken en 

 beplanten dien geheel in eigen beheer met eigen werkvolk. Daarbij 

 huurt men dan niet meer dan men met riet beplant en laat de rest 

 van den bouwgrond over, die door de eigenaars met rijst of met andere 

 gewassen wordt beplant. X'olgens het grondhuur-reglement mag de 

 bevolking ieder jaar niet meer dan l 3 van den bebouwbaren grond 

 van de desa voor Europeesche kuituren verhuren en verder is er voor 

 iedere suikeronderneming een maximum areaal vastgesteld, waarboven 

 men niet mag inhuren. Wil men eene nieuwe fabriek vestigen of den 

 aanplant van een bestaande onderneming uitbreiden, dan is daartoe 

 vergunning van de Regeering noodig, die eerst verleend wordt, 

 wanneer het blijkt, dat de economische belangen van de bevolking 

 door die suikerrietaanplantingen niet worden geschaad. Daarmede wordt 

 bedoeld, dat er grond genoeg moet overblijven voor den verbouw 

 van voedingsgewassen en er genoeg irrigatiewater moet zijn om 

 zoowel den teelt van die gewassen als van het rietgewas mogelijk te 

 maken. 



In de residentiën Djokjakarta en .Soerakarta, de zoogenaamde 

 Vorstenlanden, draagt de huur meer het karakter van erfpacht. Men 

 huurt daar van de Inlandsche Grooten uitgestrekte stukken grond 

 voor een aantal jaren tegelijk en kiest daaruit de gedeelten uit, die 

 men met riet wil bebouwen. De overblijvende gedeelten van den 

 bebouwbaren grond worden aan de Inlandsche bevolking afgestaan, 

 die er tegen vergoeding in geld of in producten of in arbeid voor 

 haar eigen rekening voedingsgewassen op kweekt. 



Ten slotte zijn er nog eenige suikerondernemingen op erfpachts- 

 perceelen gevestigd, waar de grond voor een termijn van 75 jaren aan 

 de onderneming is afgestaan tegen betaling van een jaarlijkschen 

 canon. Hier krijgt men dus ook een groot stuk grond ineens en moet 



