166 



wordt het riet gesneden, voordat het zijne volle rijpheid heeft bereikt, 

 hetgeen voor de fabrikatie van de Inlandsche suiker, waarbij de glucose in 

 het product blijft, niet zoo nadeelig is, als dit bij de bereiding van kristal- 

 suiker het geval zou zijn. Op sommige plaatsen, waar bibit voor de 

 fabrieksaanplantingen gekweekt wordt, waarbij alleen de boveneinden 

 worden verzonden, gebruikt men de achterblijvende ondereinden voor 

 de suikerfabrikatie en daar deze de rijpste deelen van het riet uit- 

 maken, leveren zij daartoe een uitstekend geschikte grondstof op. 



De keuze van de toestellen, waarmede men uit deze grondstof 

 het sap wint, hangt geheel van de te vermalen hoeveelheid af. 



Is deze zeer klein, dan is het niet de moeite waard zich eene 

 kostbare installatie aan te schaffen en de 

 Inlandsche suikerfabrikant behelpt zich met 

 een toestel, zooals in fig. 52 is afgebeeld. 

 In een houten rek zijn twee ronde houten, 

 die met handvatsels zijn voorzien, aange- 

 liracht. Het onderste is vast en het bovenste 

 is beweegbaar en kan aan één der zijden 

 om een pen draaien. JMen houdt het 

 riet met de eene hand tusschen de 

 twee houten, beweegt het bovenste 

 met de andere hand op en neer en 

 schuilt den rietstok, naarmate hij ge- 

 kneusd en geplet wordt, verder. Het 

 uitloopende sap wordt in een onder 

 de dwarshouten aangebrachten aarden ^'S- 5-- 



' . . . Priniiüevc J.'w.nansche handpers. 



pot opgevangen. Dit prmiitieve werk- 

 tuig komt zeer zelden voor en wordt alleen hier en daar gebezigd 

 om de ondereinden van voor bibit geplant riet uit te persen. 



De meer gebruikelijke, door trekvee in beweging gebrachte 

 molens zijn in fig. 53 en 54 afgebeeld. De eerstgenoemde stelt een 

 kleine verplaatsbare molen voor, die telkens afgebroken en weder in 

 een anderen te snijden riettuin opgesteld kan worden, terwijl fig. 54 

 een molen voor grooter bedrijf voorstelt, waar het toestel een vaste 

 plaats heeft en daarentegen het riet per kar wordt aangebracht. 



De eenvoudigste houten molen bestaat uit twee verticale cylinders 

 van eene harde houtsoort, nl. walikoekoenhout, die 20 — 25 cM. middellijn 



