168 



en 60 — 80 cM lengte bezitten. In elk van deze cylinders zijn op een 

 onderlingen afstand van één vierde van de cylinderlengte twee rijen, 

 ieder van vier tanden van kawoenghout aangebracht. Deze zijn 

 zoodanig gerangschikt, dat een loodlijn, die uit het midden van de 

 tnsschenriiimte tusschen twee tanden in de bovenste rij wordt neer- 

 gelaten, juist in de as van een van de tanden in de onderste rij 

 terechtkomt. De tanden komen in vorm met die van een tandrad 

 overeen, zij zijn namelijk aan de punten afgerond en steken eenige 

 centimeters buiten den omtrek van den cylinder uit. Vlak naast de 

 tanden zijn in den cylinder gaten uitgebeiteld, die even diep zijn als 

 de tanden uitsteken, zoodat deze in de gaten passen en de eene 

 cylinder bij een ronddraaiende beweging" ook den anderen in beweging 

 brengt. De beide cylinders worden door middel van horizontale blokken 

 stevig tegen elkander gedrukt, terwijl de blokken op hunne beurt met 

 pennen en touwen aan in den grond gegraven stijlen verbonden zijn, 

 ten einde aan de installatie de noodige stevigheid te verleenen. 



Het onderste blok vormt een soort van waterdichten bak, die 

 het uitgeperste sap opvangt en die met een gootje is voorzien, waaruit 

 het sap in een aarden schotel geleid wordt. Ten einde de cylinders, 

 den vereischten onderlingen afstand te geven en dien te bewaren, 

 maakt men gebruik van spits toeloopende houten wiggen, die in een 

 der blokken, al naar gelang van de behoefte meer of minder diep 

 worden ingeslagen. Een van de cylinders is een kwart Meter langer 

 dan de andere en eindigt in een vierkant bovenstuk, waarin een 

 houten hefboomarm past, die somtijds een aanzienlijke lengte kan 

 hebben. Aan het uiteinde van den arm verbindt men een gareel, 

 waarin de trekdieren gespannen worden, die nu door in de rondte te 

 loopen den molen in beweging brengen. 



Tegenwoordig vindt men ook verscheidene ijzeren molens met 

 rondsels in plaats van de bekapte houten rollen, maar het principe 

 blijft hetzelfde. 



II. Sapwinning uit Suikerpalmex. 



Van de palmboomen komen in Nederlandsch-Indië de volgende 

 voor de suikerbereiding in aanmerking: 

 Aren (Arenga saccharifera). 

 Kokos (Cocos nucifera) en Siwallan (Borassus flabellifer). 



