1S5 "^offle. 



bracht Hendrik Zwaardekroon, die als Raad van Indië in commissie 

 naar Malabar was gezonden, nieuwe planten mede, die in den tuin 

 van den opperlandvoog-d Johan van Hoorn uitnemend slaagden en de 

 oorsprong zijn geweest van de belangrijke Java'sche koffïecultuur. 

 Later werden de uitzendingen van Malabar herhaald en men nam ook 

 in particuliere tuinen rondom Batavia proeven, die dikwijls een goeden 

 uitslag hebben gehad en veel tot de verbreiding van de koffie hebben 

 bijgedragen. 



Reeds in 1706 kon de Indische Regeering een proefje koffie- 

 boonen aan de bewindhebbers van de Oost-Indische Compagnie in 

 Nederland zenden, bij welke zending een koffieboompje was gevoegd, 

 dat aan den burgemeester Nicolaas Witsen, die sterk op de invoe- 

 ring van de koftiecultuur op Java had aangedrongen, werd aangeboden. 



Deze eenige plant werd in den Botanischen Tuin te Amsterdam 

 zorgvuldig verpleegd en zij bracht zaden voort, waarvan een aantal 

 jonge plantjes werden gewonnen. Een daarvan werd door de regeering 

 van .Amsterdam in 1712 als groote zeldzaamheid aan Lodewijk XIV 

 gezonden en verwekte in den Jardin des Plantes te Parijs groot 

 opzien. Het heeft daar gebloeid en vrucht gedragen, maar schijnt 

 spoedig gestorven te zijn. Eenige jaren later echter, in 1722, werden 

 van Parijs uit koftieplanten naar Martinique gezonden en met zeer 

 groote zorg door de Clieux overgebracht. Of deze planten opgegroeid 

 waren uit stekken of zaden van het vermelde aan Lodewijk XIV 

 geschonken exemplaar en of er later nog eens van Amsterdam 

 koffieplanten gezonden waren, is niet zeker bekend. 



Het schijnt echter wel vast te staan, dat van het in 1706 aan 

 Nicolaas Witsen gezonden koffieplantje alle koffie afstamt, die in de 

 achttiende en negentiende eeuw in West-Indië gekweekt is. Zoo waren 

 bijv. ook in 17 19 van .Amsterdam eenige koffieplanten naar Suriname 

 overgebracht. 



Omtrent de koffiecultuur in Ikazilië wordt wel beweerd dat deze 

 omstreeks 1760, direct van Goa uit, aldaar werd ingevoerd. 



In hoe sterke mate de koffiecultuur zich in den loop van twee 

 eeuwen over de geheele tropische zone heeft uitgebreid en welk een 

 omvang deze cultuur tegenwoordig heeft, blijkt het best uit den hier 

 volgenden productiestaat voor de verschillende tienjarige tijdperken 

 van 1S20 tot en met 19 10. 



