190 KoHfe. 



behoorende soorten, komt yeen caffeïne voor maar een bitterstof die 

 de zaden ongeschikt maakt voor gebruik l). 



Dit is het geval met de nog weinig bekende, hoofdzakelijk op 

 Madagascar voorkomende Cojffca Gai/ieiiii, C. Botniicri, C. Moge/icU, 

 C. Augagneuri, C. Hiiniblotiana (op de CoiiioretiJ, en de onlangs uitvoerig 

 onderzochte Mautsaka koffie. (C. AmaraJ. De op Réunion voor- 

 komende Cojfca mauyitiana bevat zeer weinig caffeïne, de zaden worden 

 door de inboorlingen gemengd met gewone koffie gebruikt; alleen 

 gebruikt zegt men, dat de zaden van C. DiaiiritiiDia vergiftige eigen- 

 schappen bezitten. 



Van andere koffiesoorten, die weliswaar voor de cultuur geen 

 waarde hebben, maar ter vergelijking met de gekweekte soorten interessant 

 zijn, vermelden wij nog C. luitniiis, een dwergkoffie, die niet hooger 

 wordt dan gemiddeld 20 — 50 cM, en die slechts bij uitzondering vertakt 

 is en C. scandcns, een in Kameroen voorkomende klimplant. 



II. GEKWEKKTE SOORTEN EN VARIËTEITEN. 



Eeuwen lang is uitsluitend Coffea arabica in cultuur geweest ; pas 

 omstreeks 1S90 is men in Ned-Indië op tamelijk groote schaal Coffea 

 libcrica gaan kweeken. Sinds omstreeks 1907 begint de cultuur van de 

 Robustakoffie een groote vlucht te nemen. De cultuur van enkele andere 

 soorten is van nog jongeren datum. In Ned-Indië en zelfs in geheel 

 Znid-( )ost-Azië en eveneens in Afrika zullen binnen weinige jaren de 

 nieuwe soorten de oude zoo goed als geheel verdrongen hebben, in 

 .Amerika wordt echter nog steeds zoo goed als uitsluitend Coffea 

 arabica geplant. 



Wij zullen de tlrie voornaamste in cultuur zijnde soorten en 

 ook enkele andere nieuwe of minder bekende soorten, die voor cultuur 

 in het groot in aanmerking komen, achtereenvolgens bespreken. 



I. CoFFE.\ ARAIilCA. 



Deze, de oudst bekende kofficsoort, groeit in Centraal .\frika van 



1) Men vergelijke hierover !•'. F. Bruvninc. Maulsaka-ko/fie in de Verslagen 

 van F.andljouwkundige onderzoekingen der Rijkslandbouwproefstations, No. .W'III, 1Q15. 



