212 



op Madagascar opgedane ervaringen moet zij buitengewoon goed be- 

 stand zijn tegen de koftiebladziekte en als zoodanig is zij misschien 

 voorbestemd om in de toekomst de Robustailclitige vormen, die op den 

 duur niet resistent tegen deze schimmel blijken te zijn, te vervangen. 

 In groeiwijze en bladvorm doet congensis koffie aan stenophylla 

 denken. De bloemen echter verschillen ; de slippen zijn vlak uitgespreid; 

 de bloemen vertoonen ook een minder sterken geur tlan die van de 

 reeds genoemde koffiesoorten. De bessen zijn lang gestecUl en rood 

 van kleur, de schil en het vruchtvleesch zijn dun. De boonen zijn lang- 

 werpig, smal, iets kleiner dan Java-koffie; de hoornschil is dun. De 

 bereide boon is geel : de kwaliteit komt met die van Robusta overeen. 



111. ENTEN, HYBRIDISATIE EN SELECTIE. 



Door de eene plantensoort of variëteit op een andere verwante 

 te enten kan men in vele gevallen de gewenschte gunstige eigenschappen 

 van beide vormen vereenigen. Wanneer men te doen heeft met een 

 vorm die krachtig, robust opgroeit, die weerstand biedt aan allerlei 

 wortelziekten en die weinig gevoelig is voor de grondgestcldheid, maar 

 die daarentegen een minder goed produkt oplevert of laat produktief 

 wordt of geen hooge produktics opbrengt, ligt het voor de hand deze 

 sterke soort te gebruiken als onderstam en daarop te enten een andere 

 soort, die, wat het produkt betreft, niets te wenschen overlaat, maar 

 minder forsch groeit en gevoeliger is voor de grondgestcldheid en 

 voor wortelziekten. 



Van deze gezichtspunten uit zijn reeds tusschen 1S95 en 1905 

 op Java tamelijk uitgebreide proeven genomen met het enten van de 

 gewone Javakoffie en van Maragog)pe op Liberiaonderstam. X'ooral 

 de groote verwoestingen, welke in dien tijd in de plantsoenen van 

 Javakoffie door de wortelaaltjes werden aangericht, hebben een grooten 

 stoot aan deze entproeven gegeven. Op de hierbij gevolgde werkwijze 

 komen wij bij de bespreking van de kuituur nog nader terug. 



Het enten van Javakoffie op Liberiaonderstam heeft echter geen 

 grooten opgang gemaakt, het is over het algemeen gebleven bij proeven, 

 die zich over enkele bouws oppervlakte uitstrekken. Gedeeltelijk is dit 

 wel daaraan toe te schrijven dat de Liberiakoffie op den duur in zoo 

 sterke mate vatbaar werd voor koffiebladziekte, dat het moeilijk werd 



