213 Koffie. 



de groote hoeveelheden gezonde Liberiaplanten, welke als onderstammen 

 noodig waren, te verkrijgen. Hierbij komt nog" dat door het enten zelve 

 de vruchtdracht van de ent in de hand wordt gewerkt, hetgeen voor 

 de lava koffie, die toch al zeer vaak van overdracht te lijden heeft, in 

 zeer vele gevallen minder gewenscht was. Zoo hebben de enten van 

 Maragogype op Liberia over het algemeen beter voldaan dan die van 

 de echte Java koffie; de Maragogype, die in den regel als zaailing niet 

 veel produkt oplevert, gaf als ent meestal een goede opbrengst. 



Er komt echter bij het enten, behalve de reeds genoemde gezichts- 

 punten nog een andere kwestie, die juist in de laatste jaren een groote 

 beteekenis heeft gekregen en wel deze. dat men door enten langs 

 vegetatieven weg vormen kan vermenigvuldigen die bij uitzaaiing niet 

 zaadvast blijken te zijn. Een enkel exemplaar bijv. van een hybride, 

 dat gunstige eigenschappen heeft en dat een goed produkt oplevert 

 kan men op deze wijze vermenigvuldigen, zonder de risico te loopen 

 dat in de zaailingen allerlei splitsing van kenmerken optreedt, waarvan 

 een ongelijkmatige aanplant met allerlei ongewenschte typen het gevolg 

 zoude zijn. 



Nu het meer en meer blijkt, dat verschillende van de nieuw in- 

 gevoerde soorten bij uitzaaiing zeer sterk varieëren, zoodat dergelijke 

 aanplantingen gewoonlijk naast superieure ook zeer minderwaardige 

 typen vertoonen en een zeer ongelijkmatig produkt opleveren, ligt het 

 voor de hand, dat men meer en meer tot enten overgaat. 



Over het algemeen vormen verschillende koffiesoorten gemakkelijk 

 Inbriden met elkander en men heeft gedurende eenigen tijd zeer hoog- 

 gespannen verwachtingen van dergelijke bastaarden gehad. 



Zoo zijn er verschillende spontaan ontstane hybriden tusschcn 

 Co f/ca anxbica en Coffca libcrica l)ekend. In het jaar 1SS5 werd bijv. 

 op de onderneming Kalimas in Bodja in een Liberia zaadbed de 

 zoogenaamde Kalimas hybride gevonden. Deze is, o.a. op de onder- 

 neming Klein-Getas door enting sterk vermeerderd en heeft zich 

 gedurende al den tijd, dat zij in kuituur is, als praktisch vrij van bladziektc 

 doen kennen. Zoo bestaat er ook een Kawisari hybride en een van 

 .Soember Sengkareng. Deze hybriden gelijken op den vader en op de 

 moeder, in -den regel hebben zij de groeiwijze en het algemeen 



