225 Koffle. 



andere deel in normalen toestand gebleven was. De proefplanten werden 

 uitsluitend met gekookt water begoten. Op een leeftijd van anderhalf 

 jaar moest de proef afgebroken worden en vertoonde zich nog niet 

 het minste verschil tusschen de planten in de potten met gesterili- 

 seerden en met niet gesteriliseerden grond, waarvan de eersten geen, 

 de laatste rijkelijk mj'corrhizas aan de wortels hadden ontwikkeld. 

 JANSE meent dat misschien de gunstige invloed van de mycorrhiza 

 zich pas op een lateren leeftijd zoude openbaren, wanneer de plant 

 tijdens de vruchtdracht zeer veel stikstofverbindingen noodig heeft. 



Over de biologie van de normale 1) bloem van de koffiie is vrij 

 veel bekend, dank zij de onderzoekingen van Burck, Zimmerman.n en 

 vo.N Faber. Deze kwestie is van veel belang met het oog op hybridi- 

 satie en teelt van zuivere lijnen. 



Burck heeft bij een uitvoerig onderzoek over den bouw der 

 bloemen van verschillende Kubiaceén ook het een en ander mede- 

 gedeeld over den bouw en de bestuiving der bloemen van C. arabica, 

 C. /ïberica en C. be/igaie/isis. Hij toonde o. a. aan, dat de stijlen bij 

 verschillende bloemen van C. arabica zeer groote verschillen in lengte 

 vertoonen, zoodat bij sommige bloemen dientengevolge gemakkelijk 

 zelfbestuiving kan plaats vinden, bij andere alleen insektenbestuiving. 



Zimmermann toonde aan, dat de helmknoppen van C. liberica 

 reeds in den knoptoestand opengaan en dat in dezen toestand de 

 onderlinge plaatsing van helmknoppen en stempels een zoodanige is, 

 dat er zelfbestuiving plaats vindt. De helmknoppen zijn dan namelijk 

 in aanraking met de twee horizontaal omgebogen stempels en deze 

 helmknoppen openen zich vóór dat de bloemkroon zich ontplooit. 

 Wanneer men bijv. bloemknoppen van de Liberia een paar uur, 

 voordat zij zich zouden openen, onderzoekt, zal men in den regel tal- 

 rijke stuifmeelkorrels op de stempels vinden en altijd zijn er dan reeds 

 enkele stuifmeelkorrels ontkiemd en de kiembuizen zijn dan reeds 

 tusschen de haren van den stempel ingedrongen. Zimmermann toonde 

 ook nog aan, dat de meeldraden en stuifmeelkorrels bij Liberia niet 

 worden beschadigd door water. 



In den regel bestuift dus de Liberia zich zelve reeds in den 



') De sterretjes komen later ter sprake, iii het hoofdstuk over de ziekten en 

 beschadigingen. 



Deei. w. 16 



