226 



knoptoestand, von Faber heeft echter aangetoond, dat er desniettegen 

 staande toch zeer vaak kriiisbevruchting plaats vindt. Wanneer er 

 namelijk na het opengaan van de bloem door insekten vreemd stuif- 

 meel op de stempels wordt gebracht, groeien de buizen van de vreemde 

 stuifmeelkorrels aanmerkelijk sneller dan die van het eigen stuifmeel, 

 halen deze in, komen eerder bij de eicellen en brengen de bevruchting 

 tot stand. Dit blijkt het geval te zijn zoowel met stuifmeel, dat ge- 

 nomen wordt uit andere bloemen van denzelfden boom, als met dat uit 

 bloemen van andere Liberia boomen. 



De buizen van het eigen stuifmeel van de bloem hebben 5 a 6 

 dagen noodig om de eitjes te bereiken, die van vreemd stuifmeel 

 3 a 4 dagen. Zelfs bij een tijdsverschil van anderhalven dag tusschen 

 de bestuiving met het ,eigen en met het vreemde stuifmeel zou er dus 

 nog kruisbevruchting plaats vinden. 



Een dergelijk lang tijdsverschil komt in werkelijkheid niet voor, 

 de zelfbestuiving vindt slechts weinige uren voor het opengaan der 

 bloemknoppen plaats en de kruisbestuiving moet plaats vinden in de 

 weinige uren na het openen, dat de bloemkroon frisch en het stempel- 

 oppervlak vochtig blijft. 



Hoewel men bij bloeiende Liberia koffie slechts weinig honig 

 zoekende insekten ziet, bezoeken deze toch, volgens V(jn Faber, in 

 korten tijd het meerendeel der geopende bloemen en brengen hierbij 

 telkens stuifmeel op de stempels over. Het is dan ook, volgens von 

 Faber, zeer waarschijnlijk, dat bij de Liberia hoofdzakelijk kruisbe- 

 vruchting plaats vindt en de zeer sterke variabiliteit van de Liberia 

 hangt vermoedelijk hiermede samen. 



Het welbekende verschijnsel, dat de bloemkroon bij Liberia 

 dikwijls spoedig na het opengaan van de bloem afvalt, heeft met de 

 bestuiving niet te maken. 



Bij de Liberiachtige soorten, Abcokuta. Excclsa enz. heeft volgens 

 VON Faber ook in den regel bestuiving in knoptoestand plaats. Ook bij 

 deze soorten groeit echter het vreemde stuifmeel, dat bij kruisbestuiving 

 door insekten op de stempels gebracht wordt aanmerkelijk sneller dan 

 het eigen stuifmeel, zoodat wij ook bij deze soorten kruisbevruchting 

 als het meest voorkomende geval moeten beschouwen. 



De Robusta koffie onderscheidt zich van de Liberia, wat biologie 

 van de bloem betreft, in een zeer belangrijk opzicht, er vindt hier namelijk 



