236 



In 1766 wordt voor het eerst melding gemaakt van een Inspec- 

 teur der Cultures. In zijn rapport wordt met echt ambtelijke nauw- 

 gezetheid het aantal oude- en jonge kofheboomen tot in eenheden 

 opgegeven. 



Omstreeks 1780 had men weer met overproductie te kampen, 

 maar de tijdgeest was toen tegen extirpatie der plantsoenen en er 

 werd overwogen of het niet mogelijk zou zijn om de overtollige koffie 

 in Indië te verkoopen. In de nu volgende jaren geschiedde dit vaak 

 en van dit tijdperk af dagteekent de opkomst van den Europeeschen 

 handelsstand in Ned.-Indië. 



Een tiental jaren later was de cultuur weer in verval en moest 

 aangemoedigd worden. In de landen beoosten Cheribon — het zoo- 

 genaamde Gouvernement Java — was de cultuur toen nog onbeduidend, 

 maar men stelde zich voor deze cultuur er aanmerkelijk te kunnen 

 uitbreiden. In 1793 deed de Gouverneur van Java voorstellen om in 

 het Semarang'sche woeste gronden uit te geven aan particulieren tot 

 uitbreiding der cultures, op voorwaarde, dat de produkten tegen de 

 gewone prijzen ingeleverd zouden worden aan de Compagnie. Dit 

 werd toegestaan, maar onder verbod om op de uittegeven gronden 

 kofhe te planten — dit laatste zeer tegen den zin van den betrokken 

 Gouverneur. 



Omstreeks dienzelfden tijd in 1789 werd door den Gecommiteerde 

 tot en over de zaken van den inlander, L. Rolff een instructie voor 

 de koffiecultuur ontworpen, die een aardigen blik doet slaan in de 

 wijze waarop toenmaals die cultuur in de Jacatra'sche boven- en de 

 Preanger-landen werd uitgeoefend. Burck deelt deze instructie in haar 

 geheel mede;') wij ontleenen hieraan het volgende: 



Ieder huisgezin in de Jacatra'sche boven- en Preanger-landen 

 zal gehouden zijn, zoo dicht bij zijn woning mogelijk, voor zoover de 

 grond daar goed en vruchtbaar zal wezen, 1000 stuks koffieboomen 

 aan te planten, deze aanplant te onderhouden, de afstervende en 

 geen vrucht meer leverende boomen te vervangen door aanplantingen 

 in nieuwe tuinen, dus geen inboeten in de oude tuinen. 



„Daar men verkiezing van grond heeft, moet tot de coitijtuinen 



^) Burck; Over de oorzaken van den achteruitgang van de Gouvernements- 

 koffiecultuur. Batavia 1896. Overdruk uit het Tijdschrift voor het Binnenlandsch Bestuur. 



