245 Koflfie, 



a 4000 voet boven zee en hooger, op versch ontgonnen boschgronden, 

 was een intensieve cultuurmetlTode alleszins rationeel. Waar de groei- 

 voorwaarden echter minder gunstig waren, op geringere hoogten boven 

 zee, op minder vruchtbaren grond, was het niet te vermijden, dat met 

 de intensieve cultuurmethode de plant zoodanig overprikkeld werd, dat 

 hij gedurende enkele jaren hooge produkties leverde — dikwijls te 

 hooge, zoogenaamde overdracht — maar intusschen zoodanig verzwakte, 

 dat hij geen weerstand meer bieden kon aan ziekten en plagen, in dit 

 geval vooral de koflïebladziekte. 



Intusschen was van 1875 af meer en meer het vraagstuk op den 

 voorgrond getreden der reserveering van gronden, die in de toekomst 

 voor de Gouvernementscultuur geschikt werden geacht en in 1878 was 

 voor het eerst de koffiebladziekte in West-Java waargenomen, die 

 reeds enkele jaren later zeer hevige verwoestingen aanrichtte vooral 

 in de laag gelegen, volgens de intensieve cultuurmethode op minder- 

 waardige gronden aangelegde aanplantingen. In 1883 werd van Delden 

 L.\ËRNE met een regeeringsopdracht naar Brazilië gezonden om aldaar 

 de koffiecultuur te bestudeeren. Ook het standaardwerk, dat uit deze 

 opdracht voortsproot, was niet bij machte den dreigenden achteruitgang- 

 te bezweren. In 1887 verscheen een nieuwe handleiding voor de 

 Gouvernementskoffiecultuur van Heyting, waarin met het intensieve 

 cultuursysteem werd gebroken. In 1888 begon men de toestand zoo 

 bedenkelijk in te zien, dat er een Staats-Commissie werd benoemd om 

 een onderzoek in te stellen naar de oorzaken van den achteruitgang 

 van de koffiecultuur en de middelen om deze te voorkomen. 



De koffiebladziekte heeft ongetwijfeld in zeer sterke mate mede- 

 gewerkt aan den ondergang van de Gouvernementskoffiecultuur, maar 

 toch, naar het schrijver dezes voorkomt, hoofdzakelijk door het opruimen 

 van tuinen, die ten gevolge van de methoden van aanleg en onderhoud 

 in verband met de grondgesteldheid minder levenskrachtig waren. De 

 zwam van deze ziekte vond in de talrijke plantsoenen, die in de 

 lagere streken, tijdens de periode der intensieve cultuur op dikwijls 

 totaal ongeschikte gronden waren aangelegd, een zeer gunstigen voe- 

 dingsbodem en heeft zich hier met buitengewone snelheid uitgebreid. 



Dat inderdaad de koffiecultuur reeds in verschillende streken sterk 

 achteruitging, voordat de koffiebladziekte zich vertoonde, blijkt uit 

 de volgende gemiddelde produktiecijfers: 



