263 Koffie. 



oeschieden. Men begint met op het ontgonnen terrein wegen uit te 

 zetten ; is het terrein geaccidenteerd dan verdient het aanbevehng de 

 hoofdwegen horizontaal langs de hellingen aan te leggen en ze op 

 geregelde afstanden door zigzagwegen met elkander te verbinden. 

 Men vermijdt zoo mogelijk hellingen van meer dan 5 % en maakt bij 

 het uitzetten van de wegen gewoonlijk gebruik van een road tracer. Het 

 terrein zelf wordt dan verder in vakken verdeeld van gelijke grootte, 

 ieder van enkele bouws oppervlak, de zoogenaamde tuinen. De grenzen 

 van de tuinen worden ten deele gevormd door de wegen, ten deele, 

 vooral op geaccidenteerd terrein, later vaak gemarkeerd door planten met 

 donkerroode bladen, de zoogenaamde andong Dracaena Veitchii. 



Een zaak van zeer groot belang voor de toekomst der onder- 

 neming is de keuze der plantwijdte. Bij geringe plantwijdte krijgt 

 men meer planten per bouw, de planten hinderen elkander echter 

 eerder en het oogsten wordt lastiger, de grond wordt evenwel beter 

 beschut en men heeft dientengevolge minder last van kwaadaardig 

 onkruid. Bij ruimere plantwijdte ontwikkelen de afzonderlijke planten 

 zich sneller, de aanplant wordt eerder productief maar de grond is 

 veel meer geëxponeerd. Naarmate de grond vruchtbaarder is en be- 

 schutting van den grond minder noodzakelijk, op groote hoogte boven 

 zee, kan men wat wijder planten. Op schralen grond en onder omstan- 

 digheden, dat men veel kwaadaardig onkruid te duchten heeft, is een 

 nauw plantverband aangewezen. De practische ervaring moet in dezen 

 veelal uitspraak doen. Men varieert de plantwijdte voor Java koffie 

 van 6 bij 6 tot 8 bij 9 voet, zoodat er 2,000 tot r,ooo boomen per 

 bouw komen. \'oor Liberia kiest men gewoonlijk een plantwijdte van 

 12 bij 12, voor Robusta van 6 bij 8 of 7 bij 8 voet. 



Op het terrein moeten nu de plekken uitgezet worden, waar 

 de planten moeten komen te staan, het terrein moet geandjird worden. 

 Men laat dan een aantal dunne baniboestokjes maken (andjirs), onge- 

 veer I M. lang, die gebruikt worden om de plaatsen aan te geven 

 waar de plantgaten moeten komen. Met behulp van een equerre worden 

 twee rechthoekig op elkaar staande lijnen uitgezet, door baken aange- 

 geven en nu langs deze baken een touw gespannen, en daar langs 

 met behulp van een lat, waarvan de lengte met den gewenschten 

 plantafstand overeenkomt, de plantplekken uitgezet door telkens tegen 

 het touw, aan het uiteinde der lat, een andjir in den grond te steken. 



