266 



nemen. Onder deze omstandigheden is het rationeel dat men tegen- 

 woordig het plantmateriaal zoo goed als altijd opzettelijk kweekt. Dit 

 kweeken kan dan geschieden op bedden of in afzonderlijke mandjes, 

 potjes of bamboekokers. De eerstgenoemde wijze is bij den aanleg van 

 jonge aanplantingen de gebruikelijke, laatstgenoemde vindt slechts in 

 bijzondere gevallen toepassing. Bij het kweeken op bedden kan dan 

 nog weer vei schil worden gemaakt tusschen twee werkwijzen: de 

 zaden kunnen dadelijk op den gewenschten afstand op de bedden 

 worden uitgelegd, waar de plantjes zullen worden opgekweekt; of zij 

 worden eerst dicht opeen uitgelegd op zoogenaamde zaaibedden en dan 

 later op den gewenschten afstand op de kweekbedden overgespeend. 



/;. De zaadkeuze. 



Naast de wetenschappelijke selectie, waarvan reeds vroeger sprake 

 was en waarbij men tegenwoordig tracht te komen tot een teelt in 

 zuivere lijnen, bestaat er ook een practische zaadkeuze, die voor den 

 planter van bijzonder groote beteekenis is. Zooals hierboven reeds 

 herhaaldelijk werd opgemerkt, zijn de meeste koffiesoorten in sterke 

 mate variabel. Die variaties betreffen niet alleen botanische kenmerken, 

 maar ook, zooals wij gezien hebben, kenmerken die voor de praktijk 

 van veel belang zijn, grootte van de boon, productiviteit of weerstands- 

 vermogen tegen ziekten. Men kan zich het gemakkelijkst een denkbeeld 

 er van vormen hoe ver die verschillen gaan, door van eenige planten 

 die verschillen nauwkeurig na te gaan. 



Neemt men bijv. eenige Liberia-boomen en plukt men van eiken 

 boom een aantal bessen af, deze samen als een afzonderlijke partij 

 bijeen houdend, om daarna de partijen van de verschillende boomen 

 afkomstig met elkaar te vergelijken, dan valt het op, dat de bessen 

 van elk partijtje — anders voor eiken boom — onderling ongeveer 

 den zelfden vorm, de zelfde kleur en afmetingen vertoonen, maar dat 

 die verschillende partijen sterk uiteenloopen. De boomen zelf ver- 

 toonen eveneens niet zelden groote verschillen ; terwijl de eene een 

 fraai vertakt, goed bebladerd type vertoont en geregeld een flinke 

 hoeveelheid bessen produceert, vindt men bij een ander type slechts 

 weinige vruchten en is het uiterlijk van den boom zwak en ijl. Het 

 spreekt van zelf, dat een boom als laatstgenoemde niet voor zaad- 

 dtager moet ogenomen worden. 



