269 Koffie. 



de boonen gedroogd en gehuld, zoodat men een kleine hoeveelheid 

 marktkofïie verkrijgt, welke gewogen wordt. Door nu dit laatste cijfer 

 op dat van het gewicht der \-ersche bessen te deelen, wordt het uit- 

 leveringscijfer bepaald. Door het aantal platboonen op het gewicht 

 ervan te deelen, kan het gemiddeld gewicht van één platboon worden 

 uitgerekend en krijgt men een maat voor de grofheid. De verschillende 

 proefpartijtjes kunnen dan in monsterbusjes worden bewaard en wanneer 

 men genoeg moederboomen heeft uitgezocht, met elkaar worden ver- 

 geleken ; zoodoende kan men nagaan, welke moederboomen het fraaiste 

 product, de grofste boonen geven en dus in de eerste plaats moeten 

 worden aangehouden en welke wellicht nog bij nader inzien afvallen 

 moeten. Het aantal moederboomen behoel't niet groot te zijn ; één 

 o-oed dragende, oude boom geeft product genoeg om er verscheidene 

 bouws mede te beplanten. 



Wil men nog meer zorg aan de zaadkeuze besteden en zich 

 werkelijk op het kweeken van superieur zaaizaad toeleggen, dan 

 verdient het aanbeveling van verschillende uitmuntende moederboomen 

 de nakomelingschap afzonderlijk te houden ook na het uitplanten, en 

 dus eenige afzonderlijke tuinen aan te leggen, die elk van één enkelen 

 moederboom afstammen. De waarde van de moederboomen als zaad- 

 dragers kan dan later beoordeeld worden niet naar hunne eigen ken- 

 merken, maar naar die van hunne kinderen. Hiermede komen wij 

 echter feitelijk reeds op het gebied van de teelt in zuivere lijnen, 

 een kwestie die meer ligt op den weg \'an de wetenschappelijke onder- 

 zoekers aan de proefstations dan op die der practici. 



Een kwestie van zeer veel belang voor de praktijk is nog die 

 der zaadwisseling. Het is in de landbouw niet ongebruikelijk om zaai- 

 zaad te betrekken uit andere streken, waar de planten opgegroeid 

 zijn onder andere omstandigheden dan waaronder het gewas nu gekweekt 

 worden zal. Zoo was het op Java wel gebruikelijk voor hooggelegen 

 ondernemingen zaaizaad te betrekken van lager gelegene en om- 

 gekeerd en zoo heeft men eenige jaren geleden, voor den aanleg van 

 nieuwe aanplantingen van Coffea arabica op Java veel zaad betrokken 

 uit de Padangsche Bovenlanden. Aan deze zaadwisseling ligt de gedachte 

 ten grondslag, dat van de cultuur onder bepaalde omstandigheden 

 veranderingen in de plant het gevolg zijn, die met het zaad worden 

 overgeërfd, dat dus bijv. planten, die op een hooggelegen onderneming 



