286 



daarachter liggenden aanplant beschutten. Niet zelden worden hiervoor 

 de gebruikelijke schaduvvboomen als dadap en Albizzia gebezigd, ook 

 gebruikt men wel eens Grevillia robusta, kasoemba (Bixa orellana) 

 of de nangka. In de Padangsche Bovenlanden wordt met succes hooge 

 bamboe — bamboe petoeng — als windscherm geplant. Op Java is 

 bamboe voor dit doel, naar het schijnt, niet bruikbaar, omdat zij daar, 

 een schadelijken invloed uitoefent op de koffie in de naaste omgeving". 

 In de Padangsche Bovenlanden is een dergelijke schadelijke invloed 

 niet merkbaar. Vermoedelijk hangt deze eigenaardige tegenstelling 

 daarmede samen, dat de bamboe, die zeer veel water noodig heeft, 

 vooral schadelijk werkt door wateronttrekking aan den grond, iets wat 

 in de Padangsche Bovenlanden, waar het zeer veel en het geheele 

 jaar door regent, veel minder gewicht in de schaal legt dan in streken, 

 waar men een afwisseling heeft tusschen regentijd en drogen tijd. 



Is de aanplant voltooid, dan worden de grenzen tusschen de 

 verschillende tuinen aangegeven door een gewas met opvallend ge- 

 kleurde bladeren; de z.g. andong (Dracaena Veitchii) met donkerroode 

 bladeren, is hiervoor vrijwel algemeen in gebruik. 



In jonge aanplantingen wordt ook niet zelden een groenbe- 

 mestingsgewas tusschen de koffie geplant. Hierop komen wij bij de 

 behandeling van het tuinonderhoud nader terug. 



D. Het Schaduw vraagstuk. 



Over het algemeen is het noodig in koffie-aanplantingen schaduw- 

 boomen uit te planten, op dezen regel komen echter enkele eigenaardige 

 uitzonderingen voor. Zoo wordt in de koffiestreken van San Paulo in 

 Brazilië de koffie in den regel zonder schaduw geplant 1) en ook 

 op Sumatra plant men dikwijls met succes koffie zonder schaduw, niet 

 alleen op de hoog gelegen landen, maar zelfs op geringe hoogte boven 

 zee. Op Java kan men op groote hoogte boven zee, boven 4000 voet, 

 de koffie ook zonder schaduw planten, voor zoover men geen gevaar 

 heeft van nachtvorsten. De ondervinding leert, dat in den regel, van 

 de zooeven genoemde uitzonderingen afgezien, de aanplant van schaduw- 

 boomen zeer gunstig werkt op het koftieplantsoen, waaraan deze 



1) Dit hangt vermoedelijk daarmee samen dat deze streken vrij \er, + 20° ten 

 zuiden van den evenaar liggen, zoodat de temperatuur aldaar in den drogen tijd 

 tamelijk laag is. 



