343 Koffie. 



in tijden van hooge prijzen irrationeel sterk wordt uitgebreid. Tengevolge 

 daarvan neemt enkele jaren later de productie sterk toe, sterker dan 

 door de geleidelijke toename der consumptie wordt opgewogen. Dien- 

 tengevolge komt er ophooping van voorraden en prijsdaling en deze 

 prijsdaling gaat door, totdat het evenwicht weer is hersteld, mede doordat 

 oude plantsoenen langzamerhand worden afgeschreven of in productivi- 

 teit achteruitgaan en doordat bij het lage peil der prijzen de cultuur 

 niet rendeert, zoodat er weinig nieuwe aanplantingen in den grond 

 worden gebracht. 



Behalve deze als het ware automatische, wederkeerige regeling 

 van prijs en wereldproductie komen ook nog andere belangrijke factoren 

 in aanmerking. Zoo hebben in tijden van crisis niet zelden de 

 regeeringen der belangrijkste koffieproductiegebieden ingegrepen ten- 

 einde de produktie te verminderen en zoodoende de prijzen weer omhoog 

 te drijven. In den loop van de achttiende eeuw heeft de Oost-Indische 

 Compagnie op Java herhaaldelijk ingegrepen, wanneer de koffieprijzen 

 te zeer dreigden te dalen, zoowel door voorschriften voor uitroeiing- 

 der oude als door verbodsbepalingen voor aanleg van nieuwe plant- 

 soenen. Tijdens het Engelsche tusschenbestuur heeft men maatregelen 

 tegen de zeer aanzienlijke overproductie van koffie genomen o.a. door 

 de bepaling, dat koffieplantsoenen, die in sawah's zouden worden omgezet, 

 gedurende drie jaar vrijgesteld zouden worden van de betaling van 

 landrente. Het laatste en nieuwste op dit gebied is geweest de koffie- 

 valorisatie in Brazilië, waarbij ook weer het doel was door beperking 

 van de productie en van den uitvoer de prijzen omhoog te drijven. 

 Een bespreking van de Braziliaansche koffievalorisatie zoude echter 

 feitelijk vallen buiten het bestek van een werk over Oost-Indische 

 cultures. 



Behalve deze twee oorzaken, namelijk ilc rcciproke werking van 

 hooge (resp. lage) prijzen op uitbreiding (resp. inkrimping) der aan- 

 plantingen en ingrijpende maatregelen vanwege de regeeringen der 

 koffieproductiegebieden, schijnt de groote prijsschommeling van de koffie 

 echter ook nog in verband te staan met min of meer periodischc klimaats- 

 wijzigingen in de belangrijkste productiegebieden. 



Wanneer men op een bepaalde wijze de gemiddelden berekent 

 voor den jaarlijkschen regenval in verschillende tropische streken 

 blijkt deze een onregelmatige periodiciteit te vertoonen echter met 



