358 



loos; de Chineezen verdienden veel aan hunne thee en wilden liever 

 geen concurrentie in deze voor hun zoo voordeelige zaken hebben; 

 toch wilden zij ook de Hollanders, hunne afnemers, niet boos maken 

 door hun zaad te weigeren; alleen zorgden zij, dat deze zaadjes niet 

 meer konden ontkiemen. 



Eerst in 1825 gelukte het aan den Chirurgijn-majoor Dr. Ph. F. 

 voN SiEBOLi) uit Decima een aantal theezaadjes in kiembaren toestand 

 naar Java te zenden ; zij werden te Buitenzorg in 's Lands Plantentuin 

 uitgepoot en er groeiden goede theeplanten uit. Toen het nu eenmaal 

 gebleken was, dat de theeplant op Java goed wil groeien, zorgde men 

 voor meer zaad, gedeeltelijk uit China, deels uit Japan. De regeering 

 gaf zich veel moeite om de theecultuur op Java ingang te doen vinden; 

 herhaaldelijk werd o. a. Jacobson, de thee-expert der Nederlandsche 

 Handel-Maatschappij naar China gezonden om daartheepitten te verkrijgen 

 en nadere inlichtingen omtrent de cultuur en fabrikatie in te winnen. 



Groote hoeveelheden theepitten werden in de streken van Garoet 

 en Wanajasa (Cheribon) uitgeplant. In laatstgenoemde plaats werd 

 ook een zaadtuin opgericht, van waar enkele jaren daarna zaden over 

 geheel fava werden gezonden, want in nagenoeg alle residenties werd 

 de theecultuur beproefd. Nabij Wanajasa bevond zich het landbouw- 

 etablissement, waarvan de Directeur, de heer Di.vrd, zich veel met de 

 daar gevestigde gouvernements-theeaanplanting bemoeide. Er vormde 

 zich te dier plaatse een school voor de theecultuur en -fabrikatie, waar 

 onder leiding van Di.\rd en zijn personeel vele bestuursambtenaren 

 zich op de hoogte stelden van de theecultuur, om ze daarna in te 

 voeren in de afdeelingen, waar zij werden geplaatst. Zoo ontstonden 

 een groot aantal gouvernements-theeondernemingen, over geheel Java, 

 waarvan er tegenwoordig zelfs nog vele als theeland in handen van 

 particulieren bestaan; wij noemen hier de ondernemingen: Parakan- 

 Salak, Sinagar, Djatinangoj', Tjikadjaug, Tjarcnnaiig en vele andere. 



Moeite noch kosten werden door het Gouvernement gespaard om 

 de theecultuur te doen slagen, doch er bleven steeds velerlei moeilijk- 

 heden over, die oorzaak waren, dat zij vele jaren met verlies werkte. 



De bereiding liet veel te wenschen over; eerst trachtte men 

 onder de op Java woonachtige Chineezen goede theebereiders te 

 vinden. Zoodra zij hoorden, dat er met de bereiding van thee in 

 gouvernementsdienst geld te verdienen was, meldden zich een groot 



