DE CACAO-CULTUUR. 



I. 

 Geschiedenis van de Java cacao-cultuur. 



Voor zoover wij weten, werd omstreeks 1560 de cacaoplant door 

 de Spanjaarden naar de Minahassa op het eiland Celebes ingevoerd, 

 van waar zij het eerst naar de Molukken is overgebracht, 



In het jaar 1S5S werd het aantal cacaoboonien in de Minahassa 

 op ± 1.200.000 geschat, terwijl Wai.l.^ce omstreeks dienzelfden tijd 

 melding- maakt van uitgebreide aanplantingen van cacao, die zoowel 

 op Amboina als op Ceram voorkwamen en door pisangboomen werden 

 beschaduwd. 



Op Java schijnt de cacao eerst sedert de tweede helft der i8tle 

 eeuw in cultuur te zijn genomen en de tegenwoordige aanplantingen 

 van Java-Criollo zijn oorspronkelijk afkomstig van de weinige boomen 

 (misschien zelfs van één enkele plant), die in de ló^le eeuw in Neder- 

 landsch-Indië zijn ingevoerd. 



Die eerste boomen moeten representanten geweest zijn van de 

 reeds toen sinds zeer langen tijd in cultuur zijnde Venezucla-Criollo, 

 met welke variëteit de java-Criollo tot op heden nog de meeste over- 

 eenkomst vertoont. 



Toen omstreeks 30 jaren geleden de koffieplantsoenen van 

 Midden-Java geteisterd werden door de bladziekte, gingen vele planters 

 uit die streek er toe over hunne koffietuinen door cacao-aanplantingen 

 te vervangen, waardoor een groote uitbreiding aan laatstgenoemde 

 cultuur werd gegeven. 



Zehntner wijst er op, dat toenmaals nog geen groote vrucht- 

 dragende cacao-ondcrnemingen op Java bestonden, vandaar dat het 

 vrij plotseling benoodigde zaad ook schaarsch was en alles wat daarvan 



