514 



administratie en de controle, waarop zulk een gouvcrnements-cacao- 

 cultuur dan zou moeten worden gebaseerd. Ten slotte werd een 

 finantiecle begrootinij van dit vraagstuk gegeven, met eindconclusie, 

 dat behalve de groote maatschappelijke welvaart onder de Inlandsche 

 bevolking, zulk een gouvernements-cacaocultuur na het i2'le jaar van 

 den aanleg, het gouvernement een jaarlijksche winst van 3 millioen 

 gulden zou opleveren. Bij deze winstberekening werd uitgegaan van 

 een beplante opjjervlakte van 27000 bouws, die verdeeld zou moeten 

 zijn over 30 ondernemingen elk van 900 bouws. 



Tegenover de zeer optimistische beschouwingen van dien „Midden- 

 Javaplanter" komt het mij voor, dat de Indische Regeering het voor- 

 alsnog niet behoeft te betreuren, de cacaocultuur tot nu toe buiten 

 hare directe bemoeienis te hebben gehouden en dit op grond van de 

 resultaten, welke gedurende het laatste decennium door de particuliere 

 cacaoplanters met die culturen op Java behaald zijn. 



Evenmin als de cacaocultuur gebleken is geschikt te zijn als 

 volks-cultuur, komt zij mijns inziens uit den aard van de zeer intensieve 

 cultuurwijze ook niet in aanmerking om als gouvernements-culluur 

 te worden eedreven. 



