595 Kola 



producten, welke op die reis werden aangetroffen, waaronder de waarde- 

 volle Goronoot, hetgeen tegenwoordig nog in geheel Soedan de 

 inheemsche naam voor de kola is. Hetgeen Llon over de kola mede- 

 deelt, is echter zoo onnauwkeurig, dat daaruit met zekerheid valt af 

 te leiden, dat hij zelf niet in de streken geweest is, waar de kolaboom 

 groeide, maar alleen de noten gezien heeft, welke door de karavanen 

 waren aangebracht. 



Een eerste meer nauwkeurige beschrijving van de vrucht en de 

 zaden van den kolaboom leverde de Portugeesche kustvaarder Eduakdo 

 LoPEZ, wiens reisverhaal behalve in het Latijn en Italiaansch (door 

 F"iLipPO Pigafetta), ook in het Hollandsch vertaald werd, welke uit- 

 gave i) in 1650 bij Joost Hartgers te Amsterdam het licht zag'. Op 

 blz. 47 lezen wij daar het volgende: 



„Daer sijn oock ander boomen, die vruchten voortbrengen. Cola 

 „genoemt, de welcke so groot sijn als een Pijnappel en hebben ander 

 „vruchten gelijck Castanjen in de welcke sijn vier mareken van 

 „malkander gescheijden die root en lijfverwig sijn. Sij houden die in 

 „den mont sij knouwcnse en etense om den dorst te stelpen en om 

 „d' water een goede smake te ghevcn, sij onderhouden de mage en 

 „maken hem goet maar boven al sijn die goet tegen de gebreken 

 „van de Lever. Hij seijdc oock als men daer mede besproejde de 

 „lever van een hoen of van eenigh ander diergelijcke vogel, die alree 

 „verrot ware, dat die wederomme gesont wort en bijkans in haer 

 „eerste wesen, dit voetsel is een gemeijn gebruijck van alle man 

 „dewelcke daer seer overvloedigh gevonden wort en daerom is 't 

 „seer goede ware". 



Uit bovenstaande beschrijving blijkt, dat in dit geval sprake was 

 van de vierzaadlobbige kolanoot Coia aciiminata, (Pal Beauv.) Schott 

 et Endl. 



In 1605 deelt Clusius 2) nieuwe berichten over de kola mede. 

 Hij had namelijk uit Afrika van een Hollandschen dokter — Roeesius 

 genaamd — twee gedeelten van een noot toegestuurd gekregen, die 



1) Beschrijvinge van 't groot en vermaert Koninckrijck van Congo, gelegen in 

 Afrijcken ende van ander ommegeleghen landen, getrocken iiijt de schriften van den 

 Meere Em;ART Lopkz, Portugees. 



-) C. Cl-usius. Kxoticorum. Leyde, lib. III. 1605, blz. 65. 



