656 



TAr.F.i. II. 



De verspreiding van de Cultuur in den ARcnirEi.. 



TeiJ'en het midden van de vorig-e eeuw was de cultuur van den 

 klapperboom in den Archipel in verval geraakt Het Bestuur had in 

 den loop der jaren millioenen boomen, dikwijls ook vruchtdragende, 

 laten omhakken ten behoeve van allerlei openbare werken, als bouw 

 van bruggen, tijdelijke loodsen, of voor dijkversterkingen enz. 



In 1850 kwam daarin verandering. De toenmalige Gouverneur- 

 Generaal RociiussEN had een juister inzicht in de beteekenis van den 

 cocospalm voor de inlandsche huishouding. Hij verbood het omhakken 

 van vruchtdragende klapperboomen ten behoeve van openbare werken 

 en wees bij circulaire de hoofden van gewestelijk bestuur op de 

 wenschelijkheid om overal de klappercultuur zooveel mogelijk aan 

 te moedigen en de bevolking tot bijplanten aan te sporen. Als middel 

 daartoe werd aangewezen de bewaring en bevestiging der hier en daar 

 in stand gebleven, maar meest in onbruik geraakte gewoonte, volgens 

 welke men verplicht was bij huwelijk, geboorte en andere plechtige 

 gelegenheden, enkele uitgeloopen klappers aan den geestelijke te over- 

 handigen of wel eenige klappers uit te planten. 



Eenige jaren later werd het bestaande voorschrift, dat overal, 

 waar daartoe gelegenheid bestaat, ieder gezin verplicht is, jaarlijks 

 twee klappers bij te planten, opnieuw in herinnering gebracht. 



Deze bestuursbemoeiingen droegen goede vruchten. 



Werd in de officieele statistiek op i Jan. 1S51 het aantal klapper- 

 boomen op Java op + 9 millioen geschat, in 1872 kon hierv'oor bijna 

 30 millioen worden aangenomen. Mogen al deze cijfers niet geheel 



