667 



Oliegewassen. 



Java voerde in 191 2 1274 ton, in 19 13 2151 ton, in 1914 

 3332 ton en in 191 5 20Ó4 ton klapperboengkil uit, bijna geheel over 

 Soerabaja ; in de beide eerste jaren naar Duitschland, in 1914 voor 

 een vrij groot deel en in 191 5 alles naar Nederland, l) 



De klapperolie-uitvoer van Java was vóór 1914 onbeduidend. 

 In dat jaar werden evenwel 12,993 H.L. uitgevoerd en in 1915 54,760 



Fig. 250. N'ervoer \an klappers langs 1 de rivier door vlotten naar de droog- 

 inrichting van den Chineeschen o])kooper. 



H.L., een gevolg, zoowel van de hooge olieprijzen in Europa, als van 

 den sterken groei der moderne oliefabricatic op Java. 



Terwijl in 1914 Engeland de grootste afnemer dezer olie was, is 

 Netlerhind dit over 191 5; ook is in dal jaar de uitvoer naar de \'er- 



J) Onder den naam oliekoeken geeft de statistiek nog een uitvoer uit Java van 

 1591 ton in 1912, 2246 ton in 1913, 2552 ton in 1914 en 7303 ton in 1915 op. Hier- 

 onder schuilt waarschijnlijk ook nog wel wat cocoskoek. 



