704 



rijpende soorten hebhen hunne vruchten alle niet ver van den stam ; de 

 laatrijpende daarentegen ook aan de takken, die zich verder van het 

 centrum verwijderen Heeft men nu deze soort te dicht bijeen geplaatst, 

 zoodat de planten elkaar hinderen, dan noodzaakt men de takken te 

 spoedig naar boven te gaan groeien, waardoor men het aantal bloemen, 

 die mislukken moeten, vergroot en de opbrengst benadeelt. 



Men kan rekenen 60 — 100 K.G. zaad per bouw noodig te hebben. 



De jonge plantjes komen na 4 — 5 dagen tevoorschijn. Na een maand 

 wordt gewied; na een paar weken, tegen den bloeitijd, nog eens, waarbij 

 een weinig aanaarden, lieist ook aan de uitloopende stengels in verband 

 met de vruchtvorming, noodig is. Na den bloei mag dit niet meer 

 geschieden uit vrees, dat men de jonge vruchtjes beschadigen zou. 



X'oorkomende ziekten zijn hama trenteng of torotol (Septochlaea 

 arachidis), die gewoonlijk geen belangrijke schade veroorzaakt, en 

 hama wedang. Bij de eerste vertoonen zich, als de plant 2 a 3 maanden 

 oud is, ronde zwarte vlekjes op de bladeren, die soms verder gaan 

 en zich ook over de stelen en stengels uitstrekken, zoodat deze afsterven ; 

 het blad droogt dan op en wordt donker zwart. Bij de vroeg rijpende 

 soort is de oogsttijd meestal aangebroken, voor dat de ziekte zich zoover 

 kan hebben uitgebreid, dat zij schadelijk wordt ; bij de laatrijpende soort 

 kan het anders zijn. 



De hama wedang kan groote verwoestingen aanrichten. Planten, 

 daardoor aangetast, zien er uit als met kokend water overgoten. Het 

 loof verdort vrij plotseling en wel alle bladeren te gelijkertijd, zij 

 hangen slap neer; spoedig volgen de stelen en de stengels en de 

 geheele plant verdort; de wortels zien bruin of zwart en zijn meestal min 

 of meer verrot. Wordt de plant op lateren leeftijd aangetast dan kunnen de 

 vruchten, hoewel zij meestal klein blijven, nog bruikbaar zijn. Bij vroeger 

 ziek geworden planten zijn ook de vruchten gerimpeld en de zaden 

 voos of verrot. Deze door bacteriën veroorzaakte vvortelziekte treedt 

 altijd plaatselijk, pleksgewijze op. 



Tegen deze ziekten zijn nog geen afdoende bestrijdingsmiddelen 

 bekend. Waarschijnlijk is de hama wedang tegen te gaan door goede 

 zaadkeus, goede grondbewerking en vooral goeden waterafvoer. 



In Oost- en Midden-Java wordt de aardnoot dikwijls gekweekt 

 met de bedoeling om het loof als veevoeder te gebruiken, voor welk 

 doel het zeer eeschikt is. 



